วสช.รักษ์เล-ขนอม ใช้เครื่องประดับ Sea Glass จุดประกายอนุรักษ์ทะเลขนอม

“จากป่าถึงทะเล” งานแฮนด์คราฟท์ของ “ป้าเปิ้ล” สุพินดา ไกรเสม กับภารกิจสร้างเยาวชนรักษ์ทะเลขนอม หากเอ่ยถึงกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมในอำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช ชื่อของ สุพินดา ไกรเสม หรือที่เด็ก ๆ สำนักข่าวเสียงเด็กเรียกขานกันอย่างอบอุ่นว่า “ป้าเปิ้ล” คือเบื้องหลังคนสำคัญซึ่งทำหน้าที่เชื่อมโยงผู้คน ธรรมชาติ และการเรียนรู้เข้าด้วยกันในพื้นที่มาอย่างยาวนาน กว่า 20ปีที่ผ่านมา ป้าเปิ้ลทำงานร่วมกับเด็กและเยาวชนลูกหลานชาวประมงพื้นบ้านในอำเภอขนอม ผ่านกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่หลากหลายของ สำนักข่าวเสียงเด็ก เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมให้เยาวชนได้เข้าใจถึงคุณค่าของทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอาหารและวิถีชีวิตของชุมชน เด็ก ๆ ไม่เพียงได้เรียนรู้เรื่องสัตว์ทะเลหรือระบบนิเวศควบคู่กับการปลูกฝังให้มีจิตสำนึกในการรู้รักษ์พลังงานและการจัดการขยะเท่านั้น แต่ยังได้สัมผัสและศึกษา ความหลากหลายทางชีวภาพของทะเลชายฝั่ง อย่างใกล้ชิด ตั้งแต่เรื่องราวของหญ้าทะเล ปะการัง สัตว์น้ำวัยอ่อน ไปจนถึงระบบนิเวศชายฝั่งที่มีความสำคัญและเกื้อกูลต่อการดำรงชีวิตของชุมชนประมงพื้นบ้าน หนึ่งในเป้าหมายสำคัญของการทำงาน คือการปลูกฝังให้เยาวชนตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลรักษา พื้นที่แหล่งอาศัย (Habitat) ของโลมาสีชมพูบริเวณเกาะท่าไร่ ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยสำคัญของ โลมาสีชมพูชนิด Indo-Pacific Humpback Dolphin สัตว์ทะเลหายากที่ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์การท่องเที่ยวที่สำคัญของอำเภอขนอม รวมทั้งทุกสรรพชีวิตในท้องทะเลซึ่งเป็นแหล่งอาหาร ระหว่างทำงานกับเด็กๆ และชุมชนชายฝั่ง ป้าเปิ้ลยังแอบไปเติมประสบการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มข้น ผ่านการอบรมหลักสูตรการพัฒนาโครงการ T-VER ภาคป่าไม้และการจัดทำเอกสารประกอบการขอขึ้นทะเบียนและรับรองคาร์บอนเครดิต จากองค์การบริหารก๊าซเรือนกระจก (อบก.) แถมยังแวบไปทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการจังหวัดนครศรีธรรมราช มูลนิธิไทยรักษ์ป่า รับผิดชอบการวางแผนและดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาหลวง รวมทั้งมีบทบาทสำคัญในการจัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกกรุงชิง เดินเข้าออกเส้นทางป่ากรุงชิงทุกๆ เดือนติดต่อกันนานกว่า 3 ปีจนเส้นทางสำเร็จเปิดใช้งานได่ รวมทั้งจัดทำหลักสูตรการฝึกอบรมนักสื่อความหมายธรรมชาติน้ำตกกรุงชิงให้กับชุมชน และจัดค่ายเด็กไทยรักษ์ป่าเขาหลวง เพื่อสร้างเยาวชนรุ่นใหม่ให้เติบโตไปพร้อมกับจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของมูลนิธิฯ นอกจากนี้ ป้าเปิ้ลยังทำหน้าที่เป็นวิทยากรด้านสิ่งแวดล้อมให้กับหลายหน่วยงาน รวมทั้งเป็นหนึ่งในคณะกรรมการบริหารของ มูลนิธิพื้นที่ชุ่มน้ำไทย (Thai Wetland Foundation) และร่วมปฏิบัติหน้าที่ด้าน CEPA (Communication, Education, Participation and Awareness) ในคณะกรรมการลุ่มน้ำภาคใต้ซึ่งมูลนิธิพื้นที่ชุ่มน้ำมีบทบาทในฐานะที่ปรึกษาของกรมทรัพยากรน้ำ เพื่อขับเคลื่อนการสื่อสาร การศึกษา และการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการดูแลทรัพยากรน้ำ รวมทั้งเป็นอดีตคณะกรรมการที่ปรึกษาอุทยานแห่งชาติเขาหลวง (PAC) อีกหนึ่งบทบาทที่สะท้อนแนวคิดการอนุรักษ์ผ่านความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเธอบอกว่าเป็น "ลูกบ้า"เที่ยวล่าสุด คือการที่ป้าเปิ้ลหันมาพัฒนางาน Hand Craft จาก Sea Glass ภายใต้การดำเนินงานของ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนรักษ์เล-ขนอม ซึ่งเป็นวิสาหกิจชุมชนที่มุ่งเน้นทำการท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟู (Regenerative Tourism) ในพื้นที่อำเภอขนอม แน่นอนว่าต้องเป็นเรื่องใหม่ๆ และป้าเปิ้ลนั่งทำหน้าที่อยู่ในตำแหน่งประธานวิสาหกิจชุมชน โดยมีทีมงานเป็นมัคคุเทศก์ที่ผ่านการอบรมจากกรมการท่องเที่ยวมาอย่างถูกต้อง "งานท่องเที่ยวเป็นงานที่เราได้สัมผัสกับผู้คนจำนวนมาก และเราเองมีประเด็นที่จะ"สื่อสาร"ด้านสิ่งแวดล้อม โดยใช้สินค้าที่ระลึกจาก Sea glassรวมทั้งขยะทะเลอื่นๆ ที่เชื่อมโยงกับปัญหาที่เราต้องการสื่อสารเป็นเครื่องมือจุดประเด็น มันซอฟท์กว่า ชุมชนมีรายได้อีกด้วย เราหวังว่า"เกม" มันอาจจะเปลี่ยนไป" ป้าเปิ้ลขยายวิธีคิดของเธอ Sea Glass หรือเศษแก้วที่ถูกคลื่นลมและกาลเวลาขัดเกลาจนมีผิวสัมผัสเรียบมน เป็นหนึ่งในขยะทะเลที่ถูกเก็บรวบรวมจากชายหาดและนำมาสร้างสรรค์เป็นเครื่องประดับและผลิตภัณฑ์แฮนด์เมดที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สำหรับป้าเปิ้ลแล้ว เธอมองว่า งานแฮนด์คราฟท์ไม่ได้เป็นเพียงการสร้างรายได้หรือผลิตของที่ระลึกเท่านั้น แต่เธอใช้มันเป็นเครื่องมือในการสื่อสารประเด็นสิ่งแวดล้อมให้ผู้คนตระหนักถึงปัญหาขยะทะเล “เมื่อผู้คนรวมถึงเด็กๆและเยาวชนเห็นความงดงามของ Sea Glass พวกเขาจะเริ่มตั้งคำถามว่า เศษแก้วเหล่านี้มาจากไหน และหากเขาถูกดึงดูดด้วยความงดงามของ "อัญมณีจาก(ขยะ)ทะเล"ที่ถูกนำมาสร้าง"คุณค่า" ด้วยมุมมองใหม่จนเกิดเป็น "มูลค่า" และนำพาความสนใจนั้นจนได้ลงมือเดินหา Sea glass บนชายหาดสักครั้ง เขาจะพบคำตอบด้วยตัวเองว่าทำไมจึงมีขยะจำนวนมากอยู่ในทะเล” คำถามเล็ก ๆ เหล่านี้จะนำไปสู่การเรียนรู้เรื่องการจัดการขยะ โดยเฉพาะการลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว ซึ่งเมื่อแตกตัวจะกลายเป็น ไมโครพลาสติก ปนเปื้อนอยู่ในระบบนิเวศทางทะเล และสุดท้ายย้อนกลับเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของมนุษย์ผ่านอาหารทะเลที่เราบริโภคในชีวิตประจำวัน "ถ้าเพียงมีใครสักคนได้คิด หรือคิดได้ แล้วลงมือทำ นั่นคือกำไรของเรา" จากผืนป่าของเขาหลวงสู่ท้องทะเลขนอม จากค่ายเยาวชนสู่โต๊ะทำงานแฮนด์คราฟท์ ป้าเปิ้ลยังคงทำหน้าที่เดิมอย่างไม่เปลี่ยนแปลง นั่นคือการใช้ความรู้ ประสบการณ์ และความรักในธรรมชาติ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ลุกขึ้นมาร่วมดูแลทรัพยากรธรรมชาติของบ้านเกิด เพราะสำหรับเธอแล้ว การอนุรักษ์ไม่ใช่เพียงการปกป้องธรรมชาติ แต่คือการปกป้องอนาคตของลูกหลานและชุมชนที่จะต้องอยู่ร่วมกับทรัพยากรเหล่านี้อย่างยั่งยืนต่อไป.