## ยุคสมัยแห่งสัญญาณเปลี่ยนผ่าน: มอง ‘ปาเลสไตน์’ ผ่านแว่นวิชาการ สู่ประวัติศาสตร์และเสียงสะท้อนแห่งมนุษยธรรม อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) ที่ปรึกษาสมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้:เรียบเรียง ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด

## ยุคสมัยแห่งสัญญาณเปลี่ยนผ่าน: มอง ‘ปาเลสไตน์’ ผ่านแว่นวิชาการ สู่ประวัติศาสตร์และเสียงสะท้อนแห่งมนุษยธรรม อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) ที่ปรึกษาสมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้:เรียบเรียง ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน ท่ามกลางกระแสธารความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยืดเยื้อและทวีความรุนแรงในตะวันออกกลาง ประเด็นเรื่องปาเลสไตน์ไม่ได้เป็นเพียงกรณีพิพาทเรื่องดินแดนในหน้าประวัติศาสตร์อีกต่อไป หากแต่ได้กลายเป็นหนึ่งในมาตรวัดมโนสำนึกด้านสิทธิมนุษยธรรมและกฎหมายระหว่างประเทศของโลกยุคปัจจุบัน ## 1. ถอดรหัส “The Greater Israel Vision” และฐานคิดแบบตั้งถิ่นฐานอาณานิคม เมื่อมองสถานการณ์ปาเลสไตน์ผ่านกรอบเลนส์ของ **สำนัก Settler Colonial Studies (SCS)** หรือแนวคิดการศึกษาอาณานิคมแบบตั้งถิ่นฐาน เราจะพบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่เพียงความขัดแย้งระหว่างรัฐต่อรัฐ หากแต่มีรากเหง้ามาจากแนวคิด **“The Iron Wall” (กำแพงเหล็ก)** ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์ที่เน้นการใช้กำลังทหารนำการทูต บีบให้ประชากรดั้งเดิมต้องยอมจำนน ฐานคิดนี้พัฒนาไปสู่ความพยายามผลักดันวิสัยทัศน์ **“The Greater Israel Vision”** ที่มุ่งขยายขอบเขตอธิปไตยเหนือดินแดนทั้งหมด ศาสตราจารย์ ดร.อีลัน ปัปเป (Prof. Dr. Ilan Pappé) นักประวัติศาสตร์และนักรัฐศาสตร์ชาวอิสราเอล ผู้มีชื่อเสียงจากการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์กระแสทางเลือก ได้ให้ทัศนะที่น่าสนใจเกี่ยวกับสัญญาณการเปลี่ยนแปลงของโลกต่อระบอบไซออนิสต์ในปัจจุบันไว้ว่า: > “ผมไม่เห็นโอกาสที่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงด้านนโยบายความก้าวร้าวของระบอบไซออนิสต์ในอนาคตอันใกล้ แต่ผมเห็นการเปลี่ยนแปลงมากมาย – การไม่เข้าร่วมสงครามของชาติยุโรปในการรุกรานอิหร่านของอเมริกา-อิสราเอล, การประท้วงอย่างกว้างขวางในเมืองใหญ่ทั่วโลกที่เดิมเป็นฐานอำนาจที่สนับสนุนอิสราเอลมาตลอด, หรือแม้แต่การพูดคุยกันว่าคนที่จะเป็น ‘แคนดิเดทประธานาธิบดีสหรัฐ’ คนต่อไปของพรรคเดโมแครตจำเป็นจะต้องสามารถแสดงออกได้ถึง Solidarity with the Palestinian People – สิ่งเหล่านี้คือ ‘สัญญาณ’ มากมายที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน และล้วนบ่งชี้ไปในทางเดียวกันว่า คนจำนวนมหาศาลทั่วโลกหมดความอดทนแล้วและ ‘ยุคสุดท้ายของระบบไซออนิสต์’ ได้มาถึงแล้ว” > ## 2. เงื่อนไขทางกฎหมายระหว่างประเทศ และสิทธิของผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์ วันที่ 14 พฤษภาคม ถือเป็นวันสถาปนารัฐอิสราเอล ทว่าในทางกฎหมายระหว่างประเทศ ความชอบธรรมและการได้รับการยอมรับเข้าเป็นสมาชิกขององค์การสหประชาชาติ (UN) นั้น มีเงื่อนไขผูกพันสำคัญที่ยังไม่บรรลุผลสำเร็จอย่างครบถ้วน ### พันธกรณีภายใต้กฎบัตรสหประชาชาติ ตามกฎหมายระหว่างประเทศ กฎบัตรสหประชาชาติถือเป็นสนธิสัญญาสูงสุด (ตามมาตรา 103) ซึ่งมีอำนาจเหนือพันธกรณีหรือกฎหมายภายในประเทศใด ๆ การรับอิสราเอลเข้าเป็นสมาชิก UN จึงถูกเชื่อมโยงโดยตรงกับ **มติที่ 194 (ปี 1948)** โดยเฉพาะในวรรคที่ 11 ที่ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า: > "ผู้ลี้ภัยที่ประสงค์จะกลับคืนสู่บ้านเกิดและใช้ชีวิตอย่างสันติกับเพื่อนบ้านควรได้รับอนุญาตให้ทำเช่นนั้นโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และควรมีการจ่ายค่าชดเชยให้กับผู้ที่ไม่เลือกที่จะกลับคืน..." > ### กฎหมายภายในของอิสราเอลกับการจำกัดสิทธิ ในทางปฏิบัติ ข้อตกลงที่จะรับผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์กลับประเทศกลับไม่เคยเกิดขึ้นจริง ซ้ำร้ายในช่วงปี 1949–1950 อิสราเอลได้ออกกฎหมายสามฉบับ ได้แก่ *กฎหมายการได้มาซึ่งที่ดินในภาวะฉุกเฉิน, กฎหมายเขตความมั่นคงในภาวะฉุกเฉิน* และ *กฎหมายทรัพย์สินของผู้ที่ "ไม่อยู่ในพื้นที่" (Absentee Property Law)* กฎหมายเหล่านี้ส่งผลให้เกิดการเวนคืนที่ดินและริบทรัพย์สินของชาวปาเลสไตน์ที่ต้องลี้ภัยจากภัยสงครามอย่างขนานใหญ่ ดังจะเห็นได้จากสถิติเชิงประวัติศาสตร์ระบุว่า: * การตั้งถิ่นฐานใหม่ของอิสราเอล 370 แห่ง ระหว่างปี 1948–1953 มีถึง **350 แห่ง** ที่สร้างขึ้นบนที่ดินของชาวปาเลสไตน์ที่ถูกระบุว่าเป็น "ผู้ไม่อยู่ในพื้นที่" * ในปี 1954 ประชากรมากกว่า **1 ใน 3 ของอิสราเอล** อาศัยและทำมาหากินอยู่บนที่ดินและทรัพย์สินที่ยึดมาจากชาวอาหรับปาเลสไตน์ การปฏิเสธ **"สิทธิในการกลับคืนสู่ถิ่นฐาน" (Right of Return)** ทั้งในเชิงหลักการและแนวปฏิบัติ จึงถือเป็นการขัดแย้งต่อปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน มาตรา 13 วรรค 2 ที่ว่า *"ทุกคนมีสิทธิที่จะออกจากประเทศใดๆ รวมทั้งประเทศของตน และมีสิทธิที่จะกลับไปยังประเทศของตน"* สิทธิส่วนบุคคลนี้เป็นสิทธิโดยกำเนิดที่ไม่สามารถถูกลบล้างได้ด้วยกาลเวลาหรือการประนีประนอมทางการเมือง ## 3. สัญลักษณ์แห่งความเห็นอกเห็นใจ: จาก ‘ผืนธง’ สู่ ‘ลูกฟุตบอล’ เมื่อความอยุติธรรมยังไม่ได้รับการแก้ไข “ธงปาเลสไตน์” หรือสัญลักษณ์ทางเลือกอย่าง “แตงโม” (ที่มีแถบสีแดง ดำ ขาว เขียว เหมือนสีธง) จึงได้แปรสภาพจากสัญลักษณ์ทางการเมืองในอดีต สู่การเป็น **สัญลักษณ์สากลแห่งการแสดงความเห็นอกเห็นใจ (Solidarity)** และการเรียกร้องคุณค่าความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียม ปรากฏการณ์นี้สะท้อนชัดในโลกกีฬา ข้ามพรมแดนจากยุโรปมาจนถึงไทย: * **กรณีของ ลามีน ยามาล (Lamine Yamal):** ดาวเตะอัจฉริยะวัย 18 ปีของบาร์เซโลนา ได้ร่วมฉลองแชมป์ลาลีกาสมัยที่ 29 ด้วยการชูธงปาเลสไตน์บนรถบัสเปิดประทุน แม้จะได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ แต่ผู้จัดการทีมอย่าง ฮันซี ฟลิค ก็ได้ออกมาปกป้องสิทธิ์ในการแสดงออกตามความเชื่อและมโนสำนึกของนักเตะ * **วงการฟุตบอลไทย:** ในการแข่งขันระดับไทยลีก 3 โซนใต้ ก็ปรากฏภาพการชูธงปาเลสไตน์ในสนามเช่นกัน ตอกย้ำว่า "ภาษากีฬา" ได้กลายเป็นกระบอกเสียงส่งสัญญาณถึงประชาคมโลกว่า วิกฤตสิทธิมนุษยชนไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องที่ทุกคนต้องตระหนัก ## 4. เสียงสะท้อนแห่งเอกภาพ: บทธรรมทัศน์จาก Dr. Abdul Somad ไม่เพียงแต่นักวิชาการตะวันตกหรือนักกีฬาบนเวทีโลกเท่านั้น แต่ในโลกมุสลิมและภูมิภาคอุษาคเนย์ ประเด็นปาเลสไตน์ยังถูกขับเคลื่อนผ่านหลักการแห่งเอกภาพและภราดรภาพ ดังเช่นบทบรรยายอันคมคายของ **Dr. Abdul Somad** นักเผยแผ่ศาสนาชื่อดังชาวอินโดนีเซีย (ได้รับฉายา "นักเผยแผ่แห่งอุษาคเนย์" ณ รัฐกลันตัน) ที่ได้เน้นย้ำถึงสัจธรรมแห่งความสามัคคีเพื่อก้าวข้ามความแตกแยก Dr. Abdul Somad ได้ชี้ให้เห็นว่า อุมมะห์ (ประชาชาติ) อิสลามจะไม่แตกแยกเพราะสีผิว ชาติพันธุ์ หรือความต่างทางมัซฮับ (สำนักคิด) โดยหยิบยกเรื่องราวประวัติศาสตร์มาเตือนใจ: 1. **ก้าวข้ามสีผิว:** ท่านนบีมูฮัมหมัด (ซ.ล.) ทรงเลือก **บิลาล บิน รอบะฮ์** อดีตทาสผิวดำ ขึ้นไปอาซานบนหลังคากะอ์บะฮ์ เพื่อทลายกำแพงการเหยียดชนชั้นและสีผิวในสังคมอาหรับ 2. **ก้าวข้ามชาติพันธุ์:** อุลามะห์ผู้ยิ่งใหญ่ที่บันทึกหะดีษ เช่น อิหม่ามบุคอรี เป็นชาวเปอร์เซีย วีรบุรุษผู้ปลดปล่อยปาเลสไตน์อย่าง ซอลาฮุดดีน อัลอัยยูบี เป็นชาวเคิร์ด หรือมูฮัมหมัด อัลฟาติห์ ผู้พิชิตคอนสแตนติโนเปิลก็เป็นชาวเติร์ก อัลลอฮ์ทรงเชิดชูศาสนาผ่านความหลากหลายของมนุษยชาติ 3. **ก้าวข้ามมัซฮับ:** ปราชญ์ในอดีตเช่น อิหม่ามอะหมัด บิน ฮันบัล แม้จะมีความเห็นทางนิตินัยที่ต่างกับอิหม่ามอัสชาฟิอีย์ แต่ต่างฝ่ายต่างให้เกียรติและรักใคร่กันอย่างลึกซึ้ง > “พวกเขากำลังพยายามทำลายเราด้วยความแตกต่างมัสฮับ... หากเรามองที่จุดร่วม เราทุกคนคือเพื่อนมนุษย์และพี่น้องร่วมศรัทธา แม้พาสปอร์ตจะคนละสี แต่เราถูกรวมไว้ด้วยสายใยที่เหนียวแน่นที่สุด” > ความช่วยเหลือและเสียงสนับสนุนต่อเพื่อนมนุษย์และชาวปาเลสไตน์ จึงอาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ในดินแดนตะวันออกกลาง แต่อาจดังกระหึ่มมาจากหัวใจของผู้คนในดินแดนอุษาคเนย์แห่งนี้เช่นเดียวกัน หมายเหตุ เนื้อส่วนหนึ่งจาก ## งานสัมมนาวิชาการ : ### **THE ‘GREATER ISRAEL’ VISION: IMPLICATIONS FOR PALESTINIAN WELL-BEING, REGIONAL STABILITY, AND THE GLOBAL ORDER** *(ชวนพิจารณาฐานคิดของ Greater Israel Vision ผ่านกรอบเลนส์ Settler Colonial Studies เนื่องในวันนักบา 2026)* * **เมื่อ* วันเสาร์ ที่ 16 พฤษภาคม 2569 เวลา 13:00 - 16:00 น. * **ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย * **วิทยากรพิเศษ:** ศาสตราจารย์ ดร.อีลัน ปัปเป (Prof. Dr. Ilan Pappé) นักประวัติศาสตร์และนักรัฐศาสตร์ชาวอิสราเอล * **หมายเหตุ:** งานสัมมนานี้จัดขึ้นภายหลังกิจกรรมการชุมนุมเชิงสัญลักษณ์เพื่อมนุษยธรรม บริเวณหน้าสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทยในช่วงเช้า (เวลา 10:00 - 12:00 น.) **ผู้จัดงาน:** PSC Thailand, สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสภาเครือข่ายช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม สำนักจุฬาราชมนตรี (CHNS)ร่วมกับภาคีเครือข่าย Watermelon Wednesdays, BDS Thailand, Thai for Palestine และ Socialist Workers Thailand