ม.นครพนม หนุนสืบสานภูมิปัญญาอาหารพื้นถิ่น ประกวด “พาข้าวชาวอุเทน” เชื่อมคนต่างวัย สร้างคุณค่าย่านวัฒนธรรมริมโขง

คณะวิทยาการจัดการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยนครพนม ร่วมกับ เทศบาลตำบลท่าอุเทน ดำเนินกิจกรรมยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและส่งเสริมอาชีพสร้างสรรค์ย่านวัฒนธรรมริมโขงท่าอุเทน ภายใต้โครงการส่งเสริมการเคลื่อนกำลังคนคุณภาพด้านอุดมศึกษาแก้ปัญหาและพัฒนาเชิงพื้นที่ โดยจัดการประกวดทำอาหารพื้นถิ่น “พาข้าวชาวอุเทน” เปิดพื้นที่ให้ประชาชน เยาวชน และผู้สูงอายุในชุมชน ได้ร่วมกันถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาด้านอาหารพื้นบ้าน ผ่านการสร้างสรรค์เมนูจากวัตถุดิบท้องถิ่น อาทิ ปลาแม่น้ำโขง ผักพื้นบ้าน สมุนไพร สับปะรด และแตงไทย ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมอาหารของชุมชนท่าอุเทน นายคงฤทธิ์ รีวงษ์ อาจารย์ผู้รับผิดชอบการประกวดอาหารพื้นถิ่น กล่าวว่า แนวคิดของกิจกรรมเกิดจากการหารือร่วมกับชุมชนถึงสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์และสามารถนำมาพัฒนาต่อยอดได้ โดยครูในพื้นที่ได้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการสอนเด็กให้เรียนรู้การประกอบอาหารพื้นบ้านตั้งแต่วัยเยาว์ เพื่อให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ และร่วมกันรักษาภูมิปัญญาที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา “โจทย์สำคัญของกิจกรรมครั้งนี้ คือ การทำให้ภูมิปัญญาท้องถิ่นยังคงอยู่ต่อไป จึงออกแบบให้เด็กและผู้สูงอายุได้ร่วมทีมกันประกอบอาหาร เพื่อลดช่องว่างระหว่างวัย และใช้อาหารเป็นสื่อกลางในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ รวมทั้งเปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้การใช้วัตถุดิบท้องถิ่นมาสร้างสรรค์อาหารพื้นบ้านด้วยตนเอง” นายคงฤทธิ์ กล่าว พร้อมกันนี้ยังมองว่า ผลลัพธ์สำคัญของกิจกรรมไม่ได้อยู่เพียงแค่การแข่งขัน ถือเป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาที่จะถูกส่งต่อไปยังคนรุ่นใหม่ ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการสืบสานวัฒนธรรมอาหารของชุมชนในอนาคต อีกทั้งยังสามารถต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและอาหาร โดยนักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสรสชาติอาหารพื้นถิ่นจากฝีมือของเยาวชนผู้สืบทอดภูมิปัญญาเหล่านี้ ด้าน นางนันธิดา บรานซ์ ครูโรงเรียนบ้านน้อยนาเหนือ กล่าวว่า โรงเรียนได้ส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านโครงงานอาหารพื้นถิ่น โดยเริ่มจากการให้เด็ก ๆ ร่วมกันเสนอและคัดเลือกเมนูอาหารที่รับประทานเป็นประจำในครอบครัว หรืออาหารพื้นบ้านที่น่าสนใจ ก่อนนำมาพัฒนาเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ ซึ่งได้รับความสนใจจากนักเรียนเป็นอย่างมาก “การทำอาหารช่วยให้เด็กเกิดทักษะชีวิต เรียนรู้การทำงานเป็นทีม การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รวมถึงได้ศึกษาเรื่องพืชสมุนไพรท้องถิ่นที่เป็นส่วนหนึ่งของวัตถุดิบในอาหาร นอกจากนี้ โรงเรียนยังบูรณาการการเรียนรู้ด้านภาษาไทยและภาษาถิ่น โดยนำภาษาญ้อเข้ามาใช้ในการเรียนรู้ชื่ออาหารและตำรับพื้นบ้าน ทำให้เด็ก ๆ ได้เรียนรู้ทั้งวัฒนธรรมอาหารและมรดกทางภาษาไปพร้อมกัน” นางนันธิดา กล่าว กิจกรรมการประกวด “พาข้าวชาวอุเทน” นับเป็นอีกหนึ่งเวทีสำคัญในการอนุรักษ์และต่อยอดมรดกภูมิปัญญาด้านอาหารพื้นถิ่น สร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ชุมชน กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก และเตรียมความพร้อมสู่การพัฒนาย่านวัฒนธรรมริมโขงท่าอุเทนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและอาหารที่มีเอกลักษณ์ของจังหวัดนครพนมต่อไป