back
ภาคีอาสาขอนแก่น ชงแผน "เมืองฟองน้ำ-Blue Print" ผ่าทางตันน้ำท่วมเมือง
18 พ.ย. 2569 20:47
View: 8

สุมาลี สุวรรณกร
ภาคีอาสาขอนแก่น ชงแผน "เมืองฟองน้ำ-Blue Print" ผ่าทางตันน้ำท่วมเมือง ชูกลไก "One Data" ดึง อบจ. นั่งเจ้าภาพแก้ปัญหาทั้งระบบ
ขอนแก่น – ภาคีอาสาจังหวัดขอนแก่น เปิดวงระดมสมองร่วมกับนักวิชาการและภาคประชาสังคม ถอดบทเรียนและวางยุทธศาสตร์แก้ปัญหาน้ำท่วมขังซ้ำซากในเขตเมือง ชี้ทางออกต้องหยุดการระบายน้ำมาชนกัน พร้อมเสนอจัดทำ "Blue Print" ระดับเมือง ควบคู่แนวคิดเมืองฟองน้ำ (Sponge City) และฐานข้อมูลกลาง (One Data) ดัน อบจ.ขอนแก่น เป็นเจ้าภาพหลักเชื่อมโยง 5 เทศบาลและภาคประชาชน
ตัวแทนกลุ่มภาคีอาสาจังหวัดขอนแก่น เปิดเผยถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมขังในพื้นที่เมืองขอนแก่นว่า ปัจจุบันจุดวิกฤตหลายแห่งยังคงรอการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการระบายน้ำจากบึงหนองโคตรไปยังบึงทุ่งสร้าง รวมถึงท่อลอดถนนมิตรภาพ และจุดน้ำท่วมขังบริเวณถนนมะลิวัลย์ (หน้าปั๊มเชลล์) ซึ่งต้องอาศัยการดึงน้ำเข้าไปพักไว้ในแก้มลิงอย่างบึงหนองโคตร และบริหารจัดการการปล่อยน้ำในจังหวะที่เหมาะสม
ทั้งนี้ หัวใจสำคัญของการจัดการน้ำในฤดูฝน คือการทำข้อตกลงร่วมกัน (MOU) เพื่อกำหนดทิศทางการไหลและปริมาณน้ำให้ชัดเจน เนื่องจากระดับน้ำที่เพิ่มขึ้นเพียง 1 เมตร คิดเป็นปริมาณน้ำมหาศาลถึง 1 ล้านลูกบาศก์เมตร หากบริหารจัดการไม่ดีจะเกิดปัญหาน้ำไหลมาปะทะกัน เช่น มวลน้ำจากพื้นที่มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ม.ภาค) กับบึงหนองโคตร ซึ่งแนวทางแก้ไขคือต้องไม่เร่งระบายน้ำมาชนกัน แต่ต้องผันน้ำตามเส้นทางธรรมชาติและโครงข่ายที่เหมาะสม เช่น การผันน้ำจากโซนโนนม่วงออกสู่ห้วยศิลาโดยตรงแทนการดันออกถนนมิตรภาพ รวมถึงการผลักดันโครงการใหญ่เพื่อระบายน้ำจากบึงหนองโคตรลงสู่แก่งน้ำต้อน และการผันน้ำจากบึงแก่นนครและบึงทุ่งสร้างลงสู่แม่น้ำชี
ในด้านวิชาการและเทคโนโลยี ตัวแทนภาคีอาสาฯ ระบุว่า ปัจจุบันคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดปริมาณน้ำฝน ระดับน้ำในบึง และระดับน้ำบนผิวถนน เพื่อนำข้อมูลมาใช้วางแผนแก้ไขปัญหา ซึ่งสอดคล้องกับข้อเสนอในการจัดทำแผนแม่บทหรือ "Blue Print" การจัดการน้ำระดับจังหวัด เพื่อเตรียมรองรับงบประมาณในเดือนมิถุนายน ปี 2570
อย่างไรก็ตาม ภาคีอาสาฯ มองว่าแผน Blue Print ดังกล่าวต้องไม่หยุดอยู่แค่ระดับนโยบาย แต่ต้องเชื่อมโยงลงสู่ "ห้องเรียนระดับชุมชน" ในพื้นที่ 5 เทศบาลรอยต่อเมือง ตามแนวคิดของเครือข่ายนักวิชาการ ที่ต้องการให้ชุมชน โรงเรียน และประชาชนในพื้นที่ ร่วมกันทำ "แผนที่เดินดิน" และ “หุ่นจำลองน้ำท่วมเมือง” เพื่อทำความเข้าใจเส้นทางน้ำ จุดเปราะบาง เช่น แนวรางรถไฟ พื้นที่สามเหลี่ยม กังสดาล ทุ่งสร้าง และบ้านดอน รวมถึงการวางผังการใช้ที่ดินเพื่อรักษาพื้นที่สีเขียวและพื้นที่ซับน้ำ (Sponge City หรือ เมืองฟองน้ำ) เช่น การพัฒนาสวนเรนการ์เด้นท์ (Rain Garden) ในพื้นที่ มข. และบึงทุ่งสร้าง
"เรามีองค์ความรู้และเทคนิคทางวิศวกรรมแล้ว แต่สิ่งที่ต้องเร่งสร้างคือการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และการใช้ฐานข้อมูลชุดเดียวกัน (One Data) ภายใต้คำสั่งของผู้ว่าราชการจังหวัดและการประสานงานของเทศบาลนครขอนแก่น ที่สำคัญคือต้องผลักดันให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เข้ามามีบทบาทเป็นเจ้าภาพหลักในการเชื่อมโยงทุกเทศบาลเข้าด้วยกัน" ตัวแทนภาคีอาสาฯ กล่าว
นอกจากนี้ ภาคีอาสาจังหวัดขอนแก่น ยังได้ยกตัวอย่าง "ต้นแบบการแก้ปัญหาในพื้นที่" ที่เกิดจากการสื่อสารและจัดการร่วมกันของชุมชนและหน่วยงานท้องถิ่น อาทิ
• บ้านกอกโมเดล: การผันน้ำเข้าสู่สถานีวิจัยข้าวร่วมกับเทศบาลนครขอนแก่น
• พื้นที่สามเหลี่ยม-กังสดาล (ซอยสวัสดี): การจัดการเส้นทางน้ำร่วมกับเทศบาลนครขอนแก่น
• หมู่บ้านแก่นพะยอม: การบริหารจัดการน้ำร่วมกับเทศบาลตำบลบ้านเป็ด
โดยหลังจากนี้ ภาคีอาสาจังหวัดขอนแก่น เตรียมรวบรวมข้อมูลจากการเดินสำรวจร่องรอยน้ำท่วมในพื้นที่จริง ร่วมกับข้อเสนอจากเครือข่ายนักวิชาการและสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) เพื่อนำเสนอเข้าสู่แผนพัฒนาของ อบจ.ขอนแก่น ให้เกิดแผนและผังการบริหารจัดการน้ำเมืองขอนแก่นอย่างยั่งยืนต่อไป
ข่าวที่เกี่ยวข้อง










