สวนผักริมโขง แปลงสุดท้าย

บ้านนาสนาม อำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี อีกหนึ่งชุมชนเล็กๆ ริมฝั่งโขง ที่ชาวบ้านดำรงชีพ ด้วยการหาปลา ปลูกผักริมโขง มาช้านาน ดินริมโขงเป็นดินที่อุดมสมบูรณ์ และชุ่มชื้น หว่านอะไรลงก็งาม เหลือกินก็ขาย หรือแลกเปลี่ยนแบ่งปันเป็นข้าว ปลา อาหาร หลายครอบครัวส่งลูกหลาน ศึกษาเล่าเรียน เปลี่ยนอาชีพ ทำงานราชการ ค้าขาย รับจ้าง ไปตามยุคสมัย คนปลูกผัก ทำสวนค่อยๆ ลดลงพร้อมกับการเข้ามาแทนที่แปลงผักด้วยเขื่อนกันตลิ่งหินทิ้ง ในระยะ 30 ปีที่ผ่านมา ค่อยๆ รุกคืบปีละ 100-200 เมตร สวนผักริมฝั่งโขงที่สืบทอดกันมาหลายชั่วคน ไร้ซึ่งเอกสารสิทธิ์ เจ้าของสวนเป็นเพียงคนส่วนน้อยของชุมชนที่ได้รับผลกระทบ หลายคนเลิกราไป ด้วยวัยและกำลังที่ถดถอย สายน้ำโขงที่เคยขุ่นข้น เริ่มไร้ซึ่งตะกอนดิน หน้าแล้งน้ำโขงเขียวใสกว่าที่เคย ปีนี้ มีโครงการก่อสร้างเขื่อนหินทิ้งป้องกันตลิ่ง ต่อเนื่องจากปีก่อน เพราะสวนผักแปลงที่เหลือทรุดพังกว่าเดิม สวนผักริมโขง บ้านนาสนาม ที่เคยอุดมสมบูรณ์ หล่อเลี้ยงผู้คนมาช้านาน กำลังจะเหลือเพียงความทรงจำ " ปีนี้บ่ได้ปลูกคือเก่า โครงการเผิ่นสิมาแล้ว" "เคยเฮ็ด กะหาหม่องปลูกใหม่ ปลูกสวนข้างบน มันกะบ่งามคือฮิมของ ได้ฮดน้ำ ใส่ปุ๋ย ฉีดยา หลายกว่าเก่า เมล็ดพันธุ์กะต้องซื้อ " เสียงเบาๆ จากสวนสุดท้าย