ประวัติบาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ “ราชสีห์จะนะเมืองอุลามาอ์“ มิใช่เมืองอุตสาหกรรม

ประวัติบาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ “ราชสีห์จะนะเมืองอุลามาอ์“ #จะนะเมืองอุลามาอ์(การศึกษา)มิใช่เมืองอุตสาหกรรม ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญจงมีแด่ท่านศาสนทูตมุฮัมมัด ﷺ ผู้เจริญรอยตามท่าน ตลอดจนความสุขสวัสดีจงมีแด่ผู้อ่านทุกท่าน ประวัติส่วนตัว บาบอฮัจญีอิสมาอีล บิน ฮัจญีอับดุชชาโกร์ มีชื่อเต็มว่า บาบอฮัจญีอิสมาอีล บิน ฮัจญีอับดุชชาโกร์ และมีชื่อที่ปรากฏในทะเบียนราษฎรว่า นายหะญีเจ๊ะแอ เบ็นแหละแหนะ โดยเดิมมีชื่อและนามสกุลว่า นายเจ๊ะแอ แลมิง บาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ เกิดในปีฮิจเราะห์ศักราช 1350 ตรงกับ พ.ศ. 2471 และถึงแก่อนิจกรรมในปีฮิจเราะห์ศักราช 1415 ตรงกับ พ.ศ. 2537 บิดาของท่านคือ บาบอฮัจญีอับดุชชาโกร์ หรือ โต๊ะครูฮัจญีเจะอับดุลซาโกร ส่วนมารดาคือ ฮัจญะห์ต่วนซารีเป๊าะ ท่านมีพี่น้องทั้งหมด 4 คน เป็นชาย 3 คน และหญิง 1 คน โดยท่านเป็นบุตรคนที่สองของครอบครัว ประวัติการศึกษา ในระยะแรก ท่านได้ศึกษาวิชาศาสนากับ บาบอฮัจญีอับดุลซอมัด ณ ปอเนาะบ้านนาใต้ หรือที่รู้จักกันในนาม ปอเนาะบือแนฮูลู ซึ่งปัจจุบันคือ โรงเรียนอันซอรียะห์ โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ตั้งอยู่บริเวณด้านหลังสถานีรถไฟ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา โดยท่านใช้เวลาศึกษา ณ สถานที่แห่งนี้ประมาณ 5 ปี จากนั้น ท่านได้เดินทางไปศึกษาต่อ ณ ปอเนาะดาลอ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี เป็นเวลาอีกประมาณ 5 ปี เพื่อแสวงหาความรู้ด้านศาสนาอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น ต่อมา ท่านได้เดินทางไปศึกษาต่อ ณ ประเทศซาอุดีอาระเบีย โดยใช้เวลาศึกษาในประเทศดังกล่าวประมาณ 13 ปี และเป็นผู้ที่มีความรู้ด้านศาสนาเป็นที่ประจักษ์ จนได้รับการยอมรับและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้คนในพื้นที่ นอกจากนี้ ท่านยังได้รับการกล่าวถึงว่าเป็น นักศึกษาไทยรุ่นแรก ๆ ที่ได้เข้าไปศึกษาที่นครมะดีนะห์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย ซึ่งถือเป็นช่วงสำคัญในเส้นทางการศึกษาของท่าน การสานต่อและฟื้นฟูปอเนาะตัสดีกียะห์ ก่อนเดินทางไปศึกษาต่อ ณ ประเทศซาอุดีอาระเบีย ท่านได้ส่งน้องชายของท่าน คือ บาบอฮัจญีอับดุลเลาะ (จูเจะ) พร้อมด้วยญาติอีกหนึ่งคน ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม บาบอซู ไปศึกษาต่อ ณ ปอเนาะดาลอ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ต่อมาในปี พ.ศ. 2506 บาบอฮัจญีอับดุลเลาะ (จูเจะ) ได้เดินทางกลับมายังจะนะ และร่วมฟื้นฟูปอเนาะเดิมขึ้นมาอีกครั้ง โดยใช้ชื่อว่า ปอเนาะอัตตัสดีกียะห์ ในขณะที่บาบอซูได้เดินทางไปศึกษาต่อ ณ นครมักกะห์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อบาบอฮัจญีอิสมาอีลเดินทางกลับประเทศไทย ท่านได้ร่วมกับน้องชาย คือ บาบอฮัจญีอับดุลเลาะ ฟื้นฟูและเผยแพร่ความรู้ด้านศาสนาแก่สังคมอย่างต่อเนื่อง จนมีบรรดาลูกศิษย์จากทั่วทุกสารทิศเดินทางมาศึกษาหาความรู้ ลูกศิษย์ของท่านมีทั้งจากประเทศไทยและต่างประเทศ อาทิ กัมพูชา เมียนมา มาเลเซีย และอินโดนีเซีย ด้วยความรู้ ความสามารถ และบทบาทในการเผยแพร่ศาสนา ทำให้ท่านได้รับการขนานนามว่า «“ราชสีห์แห่งเมืองจะนะ”» ปัจจุบัน ปอเนาะอัตตัสดีกียะห์ได้รับการพัฒนาและดำเนินงานในรูปแบบโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม คือ โรงเรียนตัสดีกียะห์ ตั้งอยู่ที่ตำบลตลิ่งชัน อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา บทบาทด้านวิชาการและสังคม ตลอดช่วงชีวิตของท่าน บาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ มีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการศึกษา ศาสนา และสังคม โดยดำรงตำแหน่งและมีบทบาทสำคัญ ได้แก่ - อดีตผู้รับใบอนุญาตโรงเรียนตัสดีกียะห์ - อดีตผู้จัดการโรงเรียนตัสดีกียะห์ - อดีตคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดสงขลา - อดีตอิหม่ามมัสยิดตัสดีกียะห์ - ประธานในการฟัตวาฮูกุมต่าง ๆ ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ บทบาทเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงความรู้ ความสามารถ และความไว้วางใจที่สังคมมอบให้แก่ท่านในฐานะผู้รู้ด้านศาสนาและผู้นำทางจิตวิญญาณของชุมชน ทายาทผู้สืบทอดมรดกทางการศึกษา บาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ เป็นทายาทรุ่นที่ 10 ของสายผู้สืบทอดปอเนาะยุคแรก ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจาก ท่านเชค อับดุลรอชีด บิน เจ๊ะดิน ผู้ก่อตั้งปอเนาะในยุคแรก ราว พ.ศ. 2338–2401 มรดกที่ท่านได้สืบทอดมิใช่เพียงสถานศึกษา หากแต่เป็นมรดกแห่งความรู้ การศึกษา การเผยแพร่ศาสนา และการสร้างคน ซึ่งยังคงสืบทอดต่อมาจนถึงปัจจุบัน เรื่องราวชีวิตของบาบอฮัจญีอิสมาอีล เบ็นแหละแหนะ จึงนับเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การศึกษาศาสนาอิสลามในพื้นที่จะนะ จังหวัดสงขลา และเป็นแบบอย่างของผู้ที่อุทิศตนเพื่อการศึกษา ศาสนา และสังคมอย่างยาวนาน เรียบเรียงโดย Ustaz Shukur Dina ส่วนหนึ่งใน E-Book : จะนะเมืองอุลามาอ์ (ผู้รู้ศาสนา) Chana : The City of Ulama (Islamic scholars) อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟีอีย์ ดินอะและคณะ พิมพ์ครั้งแรก : สมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา #หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อฉายภาพโต๊ะครูอันเป็นผู้รู้ศาสนาอิสลามในพื้นที่อำเภอจะนะ ซึ่งถือเป็นเมืองอุลามาอ์ (ผู้รู้ศาสนาอิสลาม) ผู้ล่วงลับไปแล้ว ยกเว้นท่านเดียวคือบาบอฮัจยีมุสอ หนิเร่ จากโรงเรียนเร๊าะห์มานีย๊ะห์ ซึ่งเป็นผู้มีบทบาทสำคัญของการกำเนิดสถาบันการศึกษาที่เรียกว่า “โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม” ในอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าด้วยเวลาอันจำกัดในการเรียบเรียง คณะผู้จัดทำสามารถรวบรวมได้เพียงบางท่านเท่านั้นที่สถาบันการศึกษาหรือแต่ละโรงเรียนส่งเข้ามา อย่างไรก็ตาม ก่อนจะกล่าวถึงประวัติพอสังเขปของโต๊ะครูของอำเภอจะนะคณะผู้จัดทำได้นำเสนอพลวัตการกำเนิดปอเนาะ ความสำคัญของโต๊ะครูและประวัติของชัยค์ดาวุด อัลฟาฏอนีย์ อันเป็นต้นแบบของโต๊ะครูในพื้นที่บ้านเราและโลกอาเซียน ดังนั้น หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสืออันทรงคุณค่าเล่มนี้ จะเป็นสาระสำคัญตั้งต้นให้ผู้อ่าน มีแรงบันดาลใจในการสานต่องานเพื่อต่อยอดพลังความรู้แห่งคุณค่าในโอกาสต่อไป หากมีข้อผิดพลาดประการใดหรือข้อมูลใดไม่สมบูรณ์คณะผู้จัดทำขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย คณะผู้จัดทำ 18 เดือนซุ้ลกิอฺดะห์ ฮิจเราะห์ศักราช 1442 28 มิถุนายน พ.ศ. 2564 อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมใน https://anyflip.com/fbrtk/iubb/ #รู้จักอุละมาอ์ #ตวนกูรูฮัจญีอิสมาอีล #ปอเนาะตัสดีกียะห์ #จะนะ #สงขลา #อุละมาอ์ปาตานี