จะนะที่ได้รู้จัก: รสชาติออแรนายูที่อ.จะนะ จ.สงขลา

เช้าตรู่หกโมงครึ่ง ฝนตกพร่ำๆบนเส้นทางสู่ดินแดนปตานีสู่ปลายด้ามขวานที่นราธิวาส พวกเรากองคาราวานเดินทางเหยียบย่ำเข้าสู่เมืองจะนะ จังหวัดสงขลา ท้องที่ว่างเปล่าส่งเสียงประท้วงให้ต้องแวะหา "ของหรอย"(ซือดะๆ) ณ ดินแดนรอยต่อทางวัฒนธรรมที่ผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ ภาษา ศาสนาใช้ชีวิตร่วมกัน เราแวะฝากท้องกันที่ร้านเล็กๆ ในหมู่บ้านนามว่า "กาปงสุเหร่า" (บ้านสุเหร่า) ซึ่งเป็นที่อยู่ของพี่น้องมลายูมุสลิม ที่เรียกตนเองว่า "ออแรนายู" พวกเขาใช้ภาษามลายูปตานี(แกแจะนายู) เป็นพี่น้องมลายูมุสลิมกลุ่มเดียวกับทางปตานี ที่สืบทอดเชื้อสายและวัฒนธรรมอยู่ที่นี่มาหลายชั่วคนแล้ว การได้มาเยือนอำเภอจะนะตรงห้าแยก จึงคล้ายกับการที่เราได้ไปถึงปตานี โดยผ่านประตูแห่งวัฒนธรรมอาหารของผู้คนที่เราได้สัมผัสและลิ้มลอง 1. "นาซิกือราบู บูดู" อาหารอัตลักษณ์ของร้านที่ดึงดูดสายตาและชวนให้น้ำลายสอคือ "นาซิกือราบู บูดู" หรือ ข้าวยำบูดู ข้าวหุงสีฟ้างดงามจากดอกอัญชันวางเคียงข้างด้วยผักสมุนไพรนานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นใบชะพลู ตะไคร้ ถั่วงอก ฯลฯ คลุกเคล้ากับ ปลาผง และ พริกป่น รสชาติที่ขาดไม่ได้คือ "บูดู" น้ำปรุงรสสำคัญในข้าวยำของพี่น้องออแรนายู และที่โดดเด่นสะดุดตาคือ "บี้หุ้นผัดสีชมพู" ชวนหิว อาแบ (พี่ชาย) จากกลันตันสั่งมาทานจำนวนสองจาน 2. "ปูโล๊ะญอ" สำหรับผมในเช้านี้ ขอเลือกอาหารที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมไปด้วยเสน่ห์ของท้องถิ่นอย่าง "ปูโล๊ะญอ" หรือ "ข้าวเหนียวพร้าว" ข้าวเหนียวนึ่งอุ่นๆ กินคู่กับ มะพร้าวขูด (ญอ) ที่ผสมเกลือเล็กน้อย ได้รสชาติมันเค็มกลมกล่อมลงตัว กับเครื่องเคียงอื่นๆได้แก่ "ปลาส้ม" (อีแกมาแซ) เป็นปลาส้มที่นำมาผัดกับไข่มีรสชาติ "มาแซ" เปรี้ยวสมชื่อ "ปลาหวาน" (อีแกมานิ) ปลาทูแขกนำมาต้มกับน้ำตาล จากนั้นจึงนำไปทอดอีกครั้ง ที่ให้รสชาติหวานๆเค็มๆ ลงตัว กรอบนอกนุ่มใน "ซามาลาแจ" (น้ำชุบเคย น้ำพริกกะปิ) รสเผ็ดร้อนที่ช่วยเติมเต็มรสชาติในทุกคำที่กลื่นกิน เป็นอาหารที่อร่อยมากจริงๆ ผมกินแป๊บเดียวก็หมดจาน หลังจากอิ่มหนำกับของคาว ก็ต้องตบท้ายด้วยเสน่ห์ของขนมหวานแบบพี่น้องออแรนายู (มลายู) อีกสองอย่างที่ห้ามพลาด คือ "เจ๊ะเเมะ" ขนมทอดทำจากหัวมันเทศต้มบดละเอียดผสมแป้ง สอดไส้น้ำตาลทรายปั้นเป็นลูกยาวเรียวแหลมทั้งสองข้าง รูปร่างสวยงามน่ารัก ขนมชนิดนี้ผมเคยกินครั้งแรกในหมู่บ้านของพี่น้องออแรนายู ที่เก้าเส้ง อำเภอเมืองสงขลา ได้ความรู้จากแบ Adi Atsauri พี่น้องจากรัฐกลันตันในประเทศมาเลเซียว่า ในมาเลเซียจะพบทำกันหลักๆ ที่รัฐกลันตัน ซึ่งแสดงว่านี่คือขนมที่พบได้ในพื้นที่วัฒนธรรมของ กลันตัน - ปตานี และสงขลาในหมู่บ้านพี่น้องออแรนายูเป็นหลัก แบอัคตัรมีซี อาหามะ กูรูด้านอาหารมลายูให้ความรู้ว่า เจ๊ะแมะ นามเรียกขนมนี้ มีความหมายว่า หญิงสาว หรือ หญิงพรหมจรรย์ และ "อาเก๊าะ" ขนมอบคล้ายขนมหม้อแกงแต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว หอมกลิ่นใบเตยอ่อนๆ รสชาติหวานไม่มาก เนื้อสัมผัสนุ่มละมุนลิ้น . รสชาติของอาหารเหล่านี้นอกจากความอร่อย แต่ยังเเฝงฝังเรื่องราวของผู้คน บ่งบอกถึงอัตลักษณ์เรื่องราวของผู้คนอยู่เบื้องหลัง ท่านใดที่อยากสัมผัสรสชาติแบบมลายูปตานีแนะนำให้มาลิ้มลองที่ร้านแห่งนี้ครับ (พิกัด : จะนะตรงห้าแยก https://maps.app.goo.gl/iesLQo1XCxdWGBp28) . รับรองว่าคุณจะได้สัมผัสรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่ต้องเดินทางไปถึงปตานีก็สัมผัสได้ถึงแก่นแท้ของวัฒนธรรมที่ปลายด้ามขวาน....