โครงการวิจัยแก้จนฯ ม.อุบล เดินหน้า โมเดล “เตาเผาถ่านควันน้อย” พัฒนาอาชีพเดิม ลดต้นทุน ลดควัน สู่การต่อยอดนวัตกรรมชุมชน

จากการทำนาสู่การเรียนรู้การแปรรูปผลผลิต ทีมวิจัยมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เดินหน้าหนุนเสริมชุมชนบ้านดงบัง "กลุ่มวิสาหกิจข้าวเม่าหอมดอนมดแดง" ตำบลดอนมดแดง อำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี พัฒนากระบวนการผลิตข้าวเม่า โดยมุ่งต่อยอดผลผลิตทางการเกษตรให้เกิดมูลค่าเพิ่มและเป็นโอกาสในการสร้างรายได้แก่ครัวเรือนในพื้นที่ การดำเนินงานเริ่มจากการสำรวจพื้นที่และความพร้อมของเกษตรกร ก่อนคัดเลือกแปลงปลูกข้าวที่เข้าร่วมโครงการจำนวน 17 แปลง โดยพิจารณาตามเกณฑ์การประเมินที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมของพื้นที่ การจัดการแปลง และความสมัครใจในการเข้าร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการทดลองผลิตข้าวเม่า ปัจจุบันมีแปลงที่เก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว 7 แปลง และกำลังเข้าสู่ขั้นตอนการทดลองทำข้าวเม่า ซึ่งถือเป็นประสบการณ์ครั้งแรกของชาวบ้านกลุ่มเป้าหมาย ทีมวิจัยจึงทำหน้าที่สนับสนุนการเรียนรู้และทดลองปฏิบัติร่วมกับชุมชน ตั้งแต่การเก็บเกี่ยว การเตรียมวัตถุดิบ ไปจนถึงการศึกษากระบวนการแปรรูป พร้อมเก็บข้อมูลเพื่อใช้พัฒนาวิธีการผลิตให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ การเริ่มต้นในปีแรกนี้ไม่ใช่เพียงการทดลองทำผลิตภัณฑ์ชนิดใหม่ แต่เป็นการวางรากฐานองค์ความรู้และทักษะให้กับชุมชน เปิดโอกาสให้เกษตรกรได้เรียนรู้การใช้ประโยชน์จากผลผลิตของตนเองในรูปแบบที่หลากหลายยิ่งขึ้น และนำไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าวเม่าที่มีศักยภาพในอนาคต จาก 17 แปลงที่เข้าร่วมโครงการ สู่การเรียนรู้และลงมือทดลองทำข้าวเม่าครั้งแรก ทีมวิจัยและชุมชนกำลังร่วมกันสร้างจุดเริ่มต้นของการต่อยอดผลผลิตจากผืนนา ให้เป็นโอกาสใหม่ในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน