“ถ้าปิดทางนี้… ยายจะไปหากินที่ไหน”

เมื่อเส้นทางยังไม่เปิด…ผู้สูงอายุยังต้องเดินอ้อมเพื่อความอยู่รอด แม้รถของชาวบ้านจะสามารถนำออกจากพื้นที่ได้แล้ว แต่สำหรับชาวมอแกลน ปัญหาที่แท้จริงยังไม่ได้รับการแก้ไข เพราะเส้นทางเข้า-ออกขุมเขียวยังคงไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ ส่งผลให้ผู้คนในชุมชน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ยังคงต้องเผชิญกับความยากลำบากในการดำรงชีวิต หนึ่งในนั้นคือ ยายกล้วย ภู่สกุล อายุ 75 ปี หญิงชาวมอแกลนที่ใช้ชีวิตผูกพันกับพื้นที่ชายฝั่งมาตั้งแต่เยาว์วัย ทุกเช้ายายจะออกไปหาหอย จับปู และเก็บทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อนำมาประกอบอาหารและสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัว วิถีชีวิตเช่นนี้ดำเนินต่อเนื่องมาหลายสิบปี จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ของชุมชน เมื่อเส้นทางเดิมถูกปิด การเดินทางไปยังแหล่งทำกินกลับเต็มไปด้วยอุปสรรค ผู้สูงอายุต้องใช้เส้นทางที่ยากกว่าเดิม ต้องปีนข้ามสิ่งกีดขวางหรืออ้อมไปในระยะทางที่ไกลขึ้น แม้ร่างกายจะไม่แข็งแรงเหมือนในอดีต แต่หลายคนยังคงต้องออกไปหาอาหาร เพราะเป็นหนทางเดียวในการดำรงชีพ ระหว่างการลงพื้นที่ ยายกล้วยกล่าวทั้งน้ำตาว่า “ถ้าปิดทางนี้…ยายจะไปหากินที่ไหน” คำถามสั้น ๆ ประโยคนี้สะท้อนความกังวลของผู้สูงอายุที่ยังต้องพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติในการดำรงชีวิต ยายเล่าว่า ก่อนหน้านี้เคยลื่นล้มขณะขนฟืนข้ามสิ่งกีดขวาง แต่ก็ยังต้องฝืนเดินต่อ เพราะหากไม่ออกไปหาอาหาร ก็ไม่มีรายได้และไม่มีวัตถุดิบสำหรับเลี้ยงครอบครัว สำหรับยายกล้วย ขุมเขียวไม่ใช่เพียงสถานที่ทำกิน แต่เป็นพื้นที่ที่ผูกพันกับชีวิตมาตั้งแต่รุ่นพ่อแม่ แม้ครั้งหนึ่งเหตุการณ์สึนามิจะพรากบ้านและคนในครอบครัวไป แต่ยายยังคงยืนหยัดใช้ชีวิตอยู่บนผืนดินแห่งนี้ และหวังว่าจะได้ใช้เส้นทางเดิมในการดำรงชีวิตเช่นที่ผ่านมา ยายยังสะท้อนความรู้สึกว่า สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ผู้สูงอายุจำนวนมากรู้สึกเหมือนถูกมองข้าม ทั้งที่ใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่แห่งนี้มายาวนาน และเพียงต้องการมีโอกาสเข้าถึงแหล่งทำกินเช่นเดิม กรณีของยายกล้วยจึงสะท้อนให้เห็นว่า ผลกระทบจากการปิดเส้นทางไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องการเดินทาง แต่ยังส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ความมั่นคงทางอาหาร และการดำรงวิถีชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชน วันนี้ รถอาจถูกนำออกจากพื้นที่ได้แล้ว แต่สำหรับยายกล้วยและชาวมอแกลนอีกหลายครอบครัว สิ่งที่ยังรอคอยไม่ใช่เพียงการเปิดถนน หากคือโอกาสที่จะได้กลับไปใช้ชีวิตตามวิถีเดิมบนผืนดินที่พวกเขาผูกพันมาตลอดชีวิต