ปักหมุดเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมบุ่งคล้า: สำรวจสายน้ำ ความเปลี่ยนแปลงของปลา และวิถีชีวิตริมโขง บึงกาฬ

แม่น้ำโขงบริเวณอำเภอบุ่งคล้า จังหวัดบึงกาฬ ไม่ได้เป็นเพียงเส้นแดนธรรมชาติ แต่คือ “สายเลือดใหญ่” ที่ค้ำจุนวิถีชีวิต ชุมชนประมงพื้นบ้าน และระบบนิเวศอันหลากหลาย อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความผันผวนของระดับน้ำ ตลอดจนข้อกังวลเรื่องมลพิษทางน้ำและการปนเปื้อนของสารพิษโลหะหนัก ได้กลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อปริมาณสัตว์น้ำและรายได้ของชาวบ้าน ทางทีมนิสิตและนักศึกษา ‘ทั้งสามสถาบันได้ร่วมกันลงพื้นที่ล่องเรือสำรวจลำน้ำโขงในพื้นที่ ต.บุ่งคล้า อ.บุ่งคล้า จังหวัด บึงกาฬ ร่วมกับชาวบ้านและผู้นำชุมชน โดยใช้ “ระบบแผนที่นำทางและจุดตรวจเฝ้าระวัง” ในการลงพื้นที่ทีละจุด เพื่อติดตามลักษณะของปลา สภาพน้ำ และระบบนิเวศโดยรอบ จากการลงพื้นที่พูดคุยกับกลุ่มชาวประมงและคนขับเรือในท้องถิ่น พบว่าปริมาณและชนิดของปลาธรรมชาติในแม่น้ำโขงมีแนวโน้มลดลงอย่างเห็นได้ชัด ระบบนิเวศแม่น้ำมีความผันผวน ส่งผลให้ชาวบ้านต้องปรับตัวและเริ่มรวมตัวกันเฝ้าระวังคุณภาพน้ำในชุมชน เนื่องจากความวิตกกังวลว่าหากเกิดการปนเปื้อนของสารพิษ จะไม่เพียงกระทบต่อสัตว์น้ำเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียร้ายแรงต่อห่วงโซ่อาหาร สุขภาพ และการดำรงชีวิตของประชาชนสองฝั่งโขง แต่จากที่ได้ลงสำรวจสอบถามชาวบ้านภายในพื้นที่แล้วนั้น ชาวบ้านยังคงไม่ได้รับรู้ถึงข่าวสารที่เกิดการรั่วไหลของสารพิษที่ไหลลงสู่แม่น้ำ การปักหมุดใน C-site ครั้งนี้ จึงเป็นการส่งเสียงจากคนในพื้นที่ เพื่อเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมติดตาม ตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง และสนับสนุนกระบวนการเฝ้าระวังโดยชุมชน เพื่อให้แม่น้ำโขงยังคงเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์และเป็นแหล่งชีวิตที่ยั่งยืนต่อไป