เสนอ ”สภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) “แก้ทั้งระบบปัญหาที่ดินชายแดนใต้“ เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ตัวแทนเครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (Tanah Kita Network) เข้าร่วมวงประชุมสภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒน

เสนอ ”สภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) “แก้ทั้งระบบปัญหาที่ดินชายแดนใต้“ เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ตัวแทนเครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (Tanah Kita Network) เข้าร่วมวงประชุมสภาที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) จังหวัดยะลา โดยมีตัวแทนเครือข่ายฯ อาทิ นายอาหะหมัด เบนโน ตัวแทนตำบลกาลิซา อำเภอระแงะ นายกูพ่า รอเซ็ง นายองค์การบริหารส่วนตำบลศรีบรรพต อ.ศรีสาคร รวมทั้งที่ปรึกษา ผศ.ดร.ชลิตา บัณฑุวงศ์ ร่วมประชุม ในที่ประชุม Tanah Kita Network ได้นำเสนอประเด็นปัญหาที่ดินของชาวบ้านในพื้นที่ 8 ตำบล ใน 4 อำเภอรอบเทือกเขาเมาะแตของจังหวัดนราธิวาส ส่วนใหญ่พบว่า "ไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินทำกิน" ส่งผลให้ชาวบ้านกลายเป็นผู้อยู่อาศัยในที่ดินของรัฐอย่างผิดกฎหมาย ต้องถูกจับดำเนินคดี ถูกรีดไถจากเจ้าหน้าที่ป่าไม้ ไม่สามารถตัดโค่นไม้ยางพาราได้ รวมทั้งการเข้าไม่ถึงสิทธิในการได้รับค่าชดเชยจากรัฐเมื่อมีภัยพิบัติ และองค์กรปกปครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถพัฒนาสาธารณูปโภคพื้นฐานในพื้นที่ได้ เป็นต้น นอกจากนี้ยังพบปัญหาเร่งด่วนว่า บริเวณเทือกเขาเมาะแตกำลังถูกผลักดันประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป โดยที่ชาวบ้านในพื้นที่ยังตั้งคำถามกับการกำหนดแนวเขตอุทยานฯ ว่าอยู่บริเวณไหนของพื้นที่เนื่องจากเกรงว่าจะมีที่ดินทำกินของชาวบ้านติดอยู่ในเขตอุทยานฯ เพราะประชาชนไม่มีส่วนร่วมในการกำหนดเขตอุทยานฯ ดังนั้น ทาง Tanah Kita Network เห็นว่า หากจะแก้ปัญหาให้มีความยั่งยืนและความเป็นธรรม เพื่อให้เกิดสันติภาพชายแดนใต้อยjางแท้จริงแล้วนั้น ควรมีการจัดทำ "แผนแม่บทแนวทางแก้ไขปัญหาที่ดินทั้งระบบ" โดยสามารถแบ่งประเภทที่ดินเทือกเขาเมาะแตตามสภาพปัญหาได้ 7 ประเภท ประกอบด้วย 1. พื้นที่ที่ความสำคัญต่อระบบนิเวศ เช่น พื้นที่ต้นน้ำ บนเขาสูง 2. พื้นที่ทำกินชาวบ้านที่ไม่มีเอกสารสิทธิและไม่มีเอกสารแสดงการครอบครอง (ไม่มี สค.1) 3. พื้นที่ทำกินชาวบ้านที่ไม่เอกสารสิทธิและแต่มีเอกสารแสดงการครอบครอง (มี สค.1) 4. พื้นที่ทำกินชาวบ้านที่ถูกนายทุนและข้าราชการฉ้อฉลนำมาออกเอกสาร นส.3 ก เพื่อเข้าตัดไม้มีค่าหลังจากที่รัฐบาลยกเลิกการให้สัมปทานไม้ทั่วประเทศในปี พ.ศ. 2532 5. พื้นที่ส่วนรวมสำหรับการใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจร่วมกัน เช่น หาของป่า น้ำผึ้ง หวาย ผักกูด เห็ด ที่เลี้ยงวัว-ควายร่วมกัน ฯลฯ 6. พื้นที่ส่วนรวมทางสังคมและวัฒนธรรม เช่น ที่ตั้งกุโบร์ ที่ตั้งมัสยิด ที่ตั้งโรงเรียนตาดีกา ฯลฯ 7. พื้นที่ตั้งชุมชน บ้านเรือน ที่บางหมู่บ้านไม่เอกสารสิทธิ/ไม่มี สค.1 ทั้งหมู่บ้าน อนึ่ง ที่ดินแต่ละประเภทจะมีแนวทางแก้ไขปัญหาตามสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นหากเป็นพื้นที่ส่วนรวมก็ให้การบริหารจัดการที่ดินโดยชุมชนท้องถิ่น มีกติกาที่ชุมชนยอมรับร่วมกัน และหากอยู่ในอำนาจของหน่วยงานรัฐก็ให้แก้ไขปัญหาตามอำนาจหน้าที่ที่ดำเนินการได้ เพื่อสร้างสันติภาพชายแดนใต้ที่แท้จริง