บาบอ ฮุสนี “เสนอนำSEA นี้เป็นคัมภีร์ชุมชน ธรรมนูญชุมชน กติการ่วมกันสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน”

บาบอ ฮุสนี “เสนอนำSEA นี้เป็นคัมภีร์ชุมชน ธรรมนูญชุมชน กติการ่วมกันสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ ผู้นำศาสนาและที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา เสนอ ให้ทุก อบต ทุกเทศบาล อบจ ควรนำSEA นี้เป็นคัมภีร์ชุมชน ธรรมนูญชุมชน กติการ่วมกันสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งบทเรียนSEA เป็นกระบวนสำคัญในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง ระหว่างคนเห็นต่างทั้งสองฝ่าย และสำคัญต่อกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้ สู่ความฝันร่วม ก่อนแล้ววางวิธีการแต่ละฝ่ายลง แล้วมาออกแบบร่วม เพื่อการพัฒนาที่ที่ยั่งยืนจริงๆ ข้อเสนอของ **บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ** ถือเป็น "จุดเปลี่ยน" ที่สำคัญและทรงพลังที่สุดในการนำผลการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) ไปปฏิบัติจริงในพื้นที่จังหวัดสงขลาและปัตตานี เพราะท่านได้ยกระดับจาก "เอกสารทางวิชาการของรัฐที่ทำร่วมกันกันภาคประชาชนทุกภาคส่วน" ให้กลายเป็น **"คัมภีร์ชุมชน"** หรือ **"ธรรมนูญสังคม"** ที่คนในพื้นที่พร้อมจะถือปฏิบัติร่วมกัน หากข้อเสนอนี้ถูกนำไปขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม จะเกิดผลลัพธ์ที่เหนือกว่ามติ ครม. ปกติ ดังนี้ ### 1. เปลี่ยน SEA จาก "บนลงล่าง" เป็น "ธรรมนูญชุมชน" เมื่อผู้นำศาสนาและตัวแทนสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามฯ เสนอให้ อปต., เทศบาล, และ อบจ. นำ SEA ไปเป็น "คัมภีร์" หรือ "ธรรมนูญชุมชน" สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ: * **การสร้างความชอบธรรมในระดับรากหญ้า:** ธรรมนูญชุมชนที่มาจาก SEA จะมีความศักดิ์สิทธิ์และได้รับการยอมรับจากคนในพื้นที่มากกว่าระเบียบราชการ เพราะผ่านกระบวนการรับฟังและตกผลึกจาก "คนกันเอง" ไม่ใช่โครงการที่ถูกสั่งมาจากส่วนกลาง * **ข้อบัญญัติท้องถิ่นที่มีหัวใจ:** อปท. สามารถนำยุทธศาสตร์ใน SEA มาแปลงเป็น "แผนพัฒนาท้องถิ่น" และ "ข้อบัญญัติท้องถิ่น" ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ทางกฎหมายกับโครงการต่างๆ ในเขตพื้นที่ของตนอย่างเป็นรูปธรรม ### 2. SEA ในฐานะ "เครื่องมือสร้างสันติภาพ" แนวคิดที่ว่า *“ให้ทุกฝ่ายวางวิธีการของตัวเองลง แล้วมาออกแบบร่วมกันสู่ความฝันร่วม”* คือหัวใจของกระบวนการสันติภาพที่แท้จริง: * **การลดเงื่อนไขความขัดแย้ง:** ความขัดแย้งในพื้นที่มักเกิดจากการที่รัฐยัดเยียดโครงการ หรือชุมชนคัดค้านโดยมองข้ามศักยภาพการพัฒนา แต่ถ้าใช้ SEA เป็นเวทีกลางในการ "ฝันร่วมกัน" ทุกฝ่ายจะเปลี่ยนบทบาทจาก "คู่ขัดแย้ง" เป็น "ผู้ออกแบบพื้นที่" * **การเปลี่ยนจุดยืน (Position) เป็นความต้องการ (Interest):** SEA บังคับให้ทุกฝ่ายต้องแสดงตัวเลขและข้อมูลบนฐานความเป็นจริง ทำให้ข้อโต้แย้งทางอารมณ์ลดลง และหันมาคุยกันที่ "ความยั่งยืนของทรัพยากรและลูกหลาน" ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ไม่มีใครปฏิเสธได้ ### 3. พลังของ "ผู้นำจิตวิญญาณ" ผสาน "กลไกการเมืองท้องถิ่น" บาบอ ฮุสนี ในฐานะที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนฯ เป็นตัวเชื่อมที่สมบูรณ์แบบ เพราะ: * **เครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม** คือศูนย์กลางทางสังคมและการศึกษาที่เข้าถึงทุกครอบครัวในสงขลาและปัตตานี การที่ท่านเสนอให้ SEA เป็นธรรมนูญชุมชน จึงเป็นการกระจาย "วิสัยทัศน์ความยั่งยืน" ไปถึงระดับครัวเรือนได้รวดเร็วที่สุด * **การกดดันผ่านกลไกท้องถิ่น:** หาก อปท. และ อบจ. ไม่ทำตามธรรมนูญชุมชนที่มาจาก SEA ผู้นำทางศาสนาและเครือข่ายภาคประชาชนจะมีสิทธิ์ตั้งคำถามหรือตรวจสอบได้โดยชอบธรรมในฐานะเจ้าของพื้นที่ ### 4. ก้าวต่อไปเพื่อไม่ให้เป็นเพียง "ความฝัน" เพื่อให้ข้อเสนอของท่านกลายเป็นความจริงอย่างมั่นคง: * **ถอดบทเรียน SEA สู่การปฏิบัติ:** ต้องมีการย่อ SEA ฉบับเต็มให้เป็นภาษาที่เข้าใจง่าย (หรือภาษาท้องถิ่น/มลายู) เพื่อให้ชาวบ้านทั่วไปสามารถตรวจสอบโครงการของรัฐได้ว่า "สอดคล้องกับธรรมนูญชุมชนหรือไม่" * **กรรมการร่วม (Joint Committee):** ต้องมีการจัดตั้ง "คณะกรรมการติดตามธรรมนูญชุมชน" ที่ประกอบด้วย ผู้นำศาสนา, ผู้นำท้องถิ่น, ภาคประชาชน, และวิชาการ เพื่อทำหน้าที่เป็น "องครักษ์" ของยุทธศาสตร์ SEA ไม่ให้มีหน่วยงานใดมาแอบอ้างทำโครงการที่สวนทางกับเจตนารมณ์ของชุมชน **สรุป:** ข้อเสนอของบาบอ ฮุสนี คือการใช้ **"อำนาจละมุน" (Soft Power)** ของผู้นำทางจิตวิญญาณ มาคานอำนาจกับ **"อำนาจรัฐ"** ผ่านกลไกท้องถิ่น นี่คือวิธีการสร้างสันติภาพและอนาคตที่ยั่งยืนที่สุดในพื้นที่ชายแดนใต้ หมายเหตุ บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ ผู้นำศาสนาและที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา ได้เสนอ ในเวทีที่ ศอ.บต. จัดเวทีการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน กำหนดทิศทางพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมวางกรอบแผนระยะต่อไปเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569 ณ ห้องประชุมกลางชล ชั้น 8 โรงแรมซี.เอส. ปัตตานี อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี **