“ชันโรง…ผู้พิทักษ์ป่าชายเลน สู่โมเดลรายได้ยั่งยืนของชุมชน” บ้านเกาะแลหนัง อ.เทพา จ.สงขลา

31 มี.ค. 2569 สงขลา — การเลี้ยง “ชันโรง” หรือผึ้งไม่มีเหล็กใน กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญในการสร้างรายได้ควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนชายฝั่ง จากการลงพื้นที่ วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเลี้ยงผึ้งชันโรง บ้านเกาะแลหนัง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา พบว่า ชาวบ้านได้รวมตัวกันพัฒนา การเลี้ยงชันโรงเป็นศูนย์เรียนรู้ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเกษตร และสิ่งแวดล้อมให้กับผู้สนใจ จากข้อมูลในพื้นที่ ระบุว่า ชันโรงในภาคใต้มีความหลากหลายมากกว่า 10 สายพันธุ์ โดยแต่ละสายพันธุ์จะให้น้ำผึ้งที่มีรสชาติ และกลิ่นเฉพาะตัว ซึ่งถือเป็นจุดเด่นที่สามารถต่อยอด เป็นผลิตภัณฑ์สร้างมูลค่าเพิ่มได้ นอกจากด้านเศรษฐกิจแล้ว “ชันโรง” ยังมีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศ โดยทำหน้าที่เป็นแมลงผสมเกสรให้กับพืชหลากหลายชนิด โดยเฉพาะพืชในพื้นที่ป่าชายเลน เช่น โกงกาง และแสม การมีอยู่ของชันโรงจึงส่งผลโดยตรงต่อความสมบูรณ์ของป่าชายเลน ซึ่งเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ และเป็นฐานทรัพยากรสำคัญของชุมชนชายฝั่ง ชาวบ้านในพื้นที่สะท้อนว่า หากระบบนิเวศสมบูรณ์ จะส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหาร และรายได้ของคนในชุมชนในระยะยาว รูปแบบการเลี้ยงชันโรงของบ้านเกาะแลหนัง ไม่เพียงแต่สร้างรายได้จากน้ำผึ้ง แต่ยังช่วยกระตุ้นให้เกิดการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม เนื่องจากชันโรงต้องอาศัยความหลากหลายของพืชและพื้นที่ปลอดสารเคมีเป็นแหล่งอาหาร ชุมชนจึงให้ความสำคัญกับการ -ปลูกพืชหลากหลายชนิด -ลดการใช้สารเคมี -ฟื้นฟูพื้นที่สีเขียว และป่าชายเลน ส่งผลให้เกิดความสมดุลทั้งด้านเศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม น้ำผึ้งชันโรงมีจุดเด่นด้านคุณค่าทางโภชนาการ โดยมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง และได้รับความนิยมในกลุ่มผู้รักสุขภาพ ปัจจุบันมีการนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลาย เช่น -น้ำผึ้งบรรจุขวด -เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ -ผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น สบู่ ครีมบำรุงผิว เป็นต้น ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตในระดับชุมชน กรณีของบ้านเกาะแลหนัง สะท้อนให้เห็นถึงแนวทางการพัฒนาแบบ “เศรษฐกิจฐานราก” ที่เชื่อมโยงกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ “ชันโรง” จึงไม่ใช่เพียงแมลงตัวเล็ก แต่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนทั้งระบบนิเวศ และเศรษฐกิจของชุมชนชายฝั่งอย่างยั่งยืน. /พชร ภูมิมรินทร์พิพัฒน์ — รายงาน/