เกษตรเชิงผสมผสาน ณ บ้านหนองโจด หมู่ที่9 ตำบลโคกก่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

ณ พื้นที่บ้านหนองโจด หมู่ที่ 9 ตำบลโคกก่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม มีพื้นที่ต้นแบบที่น่าจับตามองในด้านการปรับเปลี่ยนวิถีการเกษตร เมื่อกลุ่มเกษตรกรในชุมชนได้รวมตัวกันหันหลังให้กับการทำเกษตรแบบพันธสัญญาที่พึ่งพาสารเคมี และมุ่งหน้าสู่แนวทาง "เกษตรผสมผสาน" และ "เกษตรอินทรีย์" อย่างเต็มรูปแบบ ภายใต้การขับเคลื่อนของวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์บ้านหนองโจด จากคำบอกเล่าพ่อโกสินทร์ สมาชิกในกลุ่มเกษตรกรบ้านหนองโจด กล่าวว่า "ในแปลงผักมีอยู่ 56 ชนิด ถ้าพ่ออยากได้ตังค์ 5,000 พ่อก็เก็บแค่อันละ 4 บาท รายได้สัปดาห์ละ 12,000" เดิมทีเกษตรกรในพื้นที่ตำบลโคกก่อส่วนใหญ่ยึดอาชีพทำนาปีและปลูกพืชไร่เชิงเดี่ยว ซึ่งมักประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำและต้นทุนปุ๋ยเคมีที่พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบัน เกษตรกรบ้านหนองโจดได้นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ โดยแบ่งสรรปันส่วนพื้นที่ทำกินออกเป็นการปลูกข้าว การขุดสระเก็บกักน้ำเพื่อเลี้ยงปลา การปลูกไม้ผลยืนต้นรอบสระน้ำ และการแบ่งพื้นที่สำหรับปลูกพืชผักสวนครัวหมุนเวียนตลอดทั้งปี การทำเกษตรผสมผสานเช่นนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงจากราคาพืชผลผันผวน แต่ยังทำให้เกษตรกรมีรายได้รายวัน รายเดือน และรายปี อย่างต่อเนื่อง หัวใจสำคัญของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้คือการทำ "เกษตรอินทรีย์" ทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ ได้รณรงค์ให้สมาชิกเลิกใช้ยาฆ่าแมลงและปุ๋ยเคมีอย่างเด็ดขาด โดยหันมาพึ่งพาภูมิปัญญาท้องถิ่นและการผลิตปัจจัยการผลิตใช้เอง ผลจากการปรับเปลี่ยนวิถีการผลิตอย่างจริงจัง ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรของบ้านหนองโจด ทั้งข้าวเหนียวอินทรีย์ ผักปลอดสารพิษ และผลไม้ตามฤดูกาล เป็นที่ต้องการของตลาดคนรักสุขภาพในตัวเมืองมหาสารคามและจังหวัดใกล้เคียง เกษตรกรสามารถกำหนดราคาขายได้เองโดยไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง