back
จาก "พืชแซมสวนยาง" สู่กาแฟกิโลละ 1,700 บาท "กาแฟบาตง" ของดีนราธิวาส
18 พ.ย. 2569 16:19
View: 12

Sea Slow
จาก "พืชแซมสวนยาง" สู่กาแฟกิโลละ 1,700 บาท! เปิดเบื้องหลังพลังชุมชนปั้น "กาแฟบาตง" ของดีนราธิวาส
ถ้าพูดถึงกาแฟจากจังหวัดนราธิวาส ชื่อของ กาแฟบาตง กำลังกลายเป็นที่จับตามองมากขึ้นเรื่อยๆ แต่รู้ไหมว่า กว่าจะมาเป็นกาแฟชุมชนที่มียอดสั่งซื้อเข้ามาแทบทุกวันจนผลิตแทบไม่ทัน เบื้องหลังไม่ได้มีแค่เรื่องรสชาติ แต่คือการวางเกมพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าตั้งแต่ต้นน้ำยันกลางน้ำ ผ่านมุมมองของ ผศ.ดร.นุร์ซานีซา เจะดาโอะ นักวิจัยคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ ใต้โครงการ "การพัฒนาระบบเศรษฐกิจฐานรากแบบบูรณาการด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อขจัดความยากจนและสร้างโอกาสทางสังคมในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส สนับสนุนโดย บพท. ที่ลงพื้นที่ทำงานเคียงข้างชุมชน
.
ย้อนกลับไปช่วงแรก ภาพของกาแฟบาตงอาจดูเหมือนธุรกิจครอบครัวที่ทุกอย่างอยู่ที่ประธานวิสาหกิจเพียงคนเดียว แต่ความจริงคือเมื่อกาแฟเริ่มเป็นที่รู้จัก ผลผลิตกลับมีไม่พอขาย ประธานวิสาหกิจจึงลุกขึ้นมาชวนชาวบ้านสร้างเครือข่ายผู้ปลูก
.
ปัญหาคือชาวบ้านยังไม่เชื่อว่ากาแฟจะทำเงินได้จริง เพราะต้องแปรรูปก่อนถึงจะขายได้ ประธานจึงใช้วิธีสื่อสารแบบเห็นภาพชัดๆ จนชาวบ้านเปลี่ยนใจ:
.
"เขาบอกว่าลองคิดดู ไปกรีดยางตื่นตี 2 ตี 3 ต้องกรีดยางกี่ต้นถึงจะได้ 25 บาท แต่ถ้าขายกาแฟให้เขา ไปเก็บ 1 กิโลกรัมก็ได้ 35 บาทแล้ว" ผศ.ดร.นุร์ซานีซา เล่าถึงจุดเปลี่ยน
.
วันนี้เครือข่ายต้นน้ำในตำบลบาตงขยายตัวจนมีสมาชิกทำจริงจังราว **70–80 คน** พื้นที่ปลูกรวมกว่า **175 ไร่** โดยชาวบ้านปลูกกาแฟแซมในสวนยางพาราและสวนทุเรียนเป็นอาชีพเสริม แล้วส่งผลเชอรี่ให้กลุ่มนำไปแปรรูป
.
ต้นกาแฟต้องรอถึง 7–8 เดือนกว่าผลจะสุก เมื่อเร่งที่ต้นน้ำไม่ได้ ทีมวิจัยจึงหันมาปั้นจุดแข็งที่ กลางน้ำ ด้วยการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่อง การหมักกาแฟ โดยตั้งใจดึง ผลไม้พื้นถิ่นจากต่างพื้นที่ในนราธิวาส มาใช้หมัก เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนและเกื้อกูลกันระหว่างชุมชน
.
เท่านั้นยังไม่พอ ทีมวิจัยยังนำเมล็ดกาแฟไปตรวจวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ เพื่อยืนยันกลิ่นและ Taste Note ให้ชัดเจน ไม่ใช่แค่พูดกันปากต่อปาก
.
"รสชาติกาแฟขึ้นอยู่กับความชอบของแต่ละบุคคล แต่ถ้าเรามีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์มาสนับสนุน เราก็จะมีข้อมูลยืนยันว่ากลิ่นและเทสต์โน้ตที่ได้ มีข้อมูลมายืนยันจริงๆ เพื่อใช้เป็นตัวช่วยอัปราคาด้วย
.
ผลลัพธ์คือราคาขยับขึ้นมาอยู่ที่ กิโลกรัมละ 1,700 บาท โดยกลุ่มจะหมักและตากแห้งเก็บไว้ แล้ว คั่วเฉพาะตอนมีออเดอร์ เพื่อคงเอกลักษณ์ของเมล็ดกาแฟให้ดีที่สุด จนตอนนี้มีคำสั่งซื้อเข้ามาแทบทุกวัน วันละมากกว่า 1 กิโลกรัม
.
เพราะไม่อยากให้กลุ่มครัวเรือนเปราะบางมีรายได้แค่ทางเดียวจากต้นน้ำ จึงเกิดการจับมือกับกลุ่มแม่บ้านในพื้นที่ตำบลบาตง อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส เพื่อแปรรูปผลิตภัณฑ์เสริม ทั้ง ขนมจากกาแฟ ชาดอกไม้ สครับกาแฟ และสบู่กาแฟ
.
นอกจากนี้ ยังเตรียมต่อยอดสู่ การเลี้ยงชันโรงในสวนกาแฟ โดยเชื่อมเครือข่ายข้ามจังหวัดไปถึง วิสาหกิจเกาะแลหนัง จังหวัดสงขลา เพื่อรับซื้อน้ำผึ้งในราคาที่เป็นธรรม
.
"ถ้าเอาแค่ชันโรงมาลง มันก็คงขายแค่ในจังหวัดนราธิวาสอีก แล้วมันจะไปไม่ไกล เราเลยมองว่าอยากสร้างเครือข่ายข้ามจังหวัดให้กับกลุ่มชุมชนบ้าง ชาวบ้านจะได้รู้จักคนไกลๆ และดีลงานกันเองได้" ผศ.ดร.นุร์ซานีซา ทิ้งท้ายถึงเป้าหมายระยะยาว
.
ในพื้นที่ตำบลบาตง อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส ยังมีสวนกาแฟบริเวณตีนเขาที่ติดกับน้ำตก ซึ่งทีมงานวางแผนจะเปิดพื้นที่จัดงานสไตล์ **Coffee Fest แบบแคมปิ้ง 2 วัน 1 คืน** พร้อมกิจกรรมสอนดริปกาแฟ รอเพียงช่วงอากาศดีที่พ้นฤดูฝนและน้ำท่วมปลายปี เพื่อชวนคนภายนอกมาสัมผัสเสน่ห์ของกาแฟบาตงด้วยตัวเอง
#บพท #ศสว #มนร #กาแฟบาตง #นราธิวาส #วิสาหกิจชุมชน #ของดีชายแดนใต้ #MOJOชายแดนใต้
ข่าวที่เกี่ยวข้อง










