ตามรอยสงขลาบนจานข้าว :"ข้าวมันเรือ" เมนูหรอยเมืองสองเลที่บ้านหัวเขา ต.หัวเขา อ.สิงหนคร จ.สงขลา

สงขลาเมืองสองทะเลสามน้ำ ด้วยภูมิศาสตร์ของเมืองที่มีทั้งทะเลสาบสงขลาหรือทะเลใน เชื่อมต่อกับทะเลอ่าวไทยหรือทะเลนอก สองทะเลอันเป็นที่มาของวัตถุดิบบนจานอาหารที่ผู้คนหลากหลายวัฒนธรรม ชาติพันธุ์ ภาษาและความเชื่อทางศาสนา อาศัยอยู่รวมกัน จนเกิดการรังสรรค์เมนูหรอยที่หลอมรวมจากวัตถุดิบในท้องทะเลและพืชพรรณบนแผ่นดิน สำหรับฉันอาหารหนึ่งจานที่สะท้อนความเป็นเมืองสองทะเล ขอยกให้เมนู "ข้าวมันเรือ" จากชุมชนคนแขกสงขลา (มุสลิม) โบราณสมัยอยุธยาที่บ้านหัวเขา ตำบลหัวเขา อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา ชุมชนชาวประมงที่หาอยู่หากินในทะเลสาบสงขลาหน้าบ้าน และด้วยทำเลของชุมชนที่อยู่ไม่ไกลจากปากทะเลสาบสงขลาอันเป็นจุดเชื่อมต่อกับทะเลอ่าวไทย ส่งผลให้อาหารจานนี้ถูกรังสรรค์ขึ้นบนฐานวัตถุดิบที่มาจากทั้งสองทะเล ในเช้าวันที่อากาศสดใส ฉันมีโอกาสได้ตามไปเรียนรู้ทำความรู้จักผ่านการลิ้มรสเมนู "ข้าวมันเรือ" ที่ชมรมอนุรักษ์ป่าชายเลนตำบลหัวเขา โดยมีคุณยุทธนา จิตต์โต๊ะหลำ เป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราวของเมนูจานนี้ ที่มาเชื่อว่าดั้งเดิมเกิดขึ้นบนเรือตามชื่อเรียก แต่ยามที่ไม่ออกทะเลคนในชุมชนก็นิยมทำกินเช่นกัน เพราะกรรมวิถีการปรุงเรียบง่ายจากวัตถุดิบที่หาได้จากท้องทะเล เริ่มจากข้าวมันที่ทำโดยการนำข้าวสารหุงกับน้ำเปล่าผสมน้ำมันพืช เพิ่มรสเค็มด้วยเกลือ ทุบตะไคร้และหอมแดงลงไปแล้วหุงให้สุก กินคู่กับอาหารทะเลสดๆ ทั้งกุ้ง หอย ปู ปลา และหมึก ทำง่ายๆ ด้วยวิธีการต้มหรือลวก ตัดรสชาติด้วยน้ำจิ้มรสเผ็ดเปรี้ยวที่มีส่วนผสมของพริกสด กระเทียม น้ำตาล เกลือ และน้ำมะนาว ข้าวมันเรือแบบคนบ้านหัวเขาจานนี้ สำหรับฉันคือเมนูที่สะท้อนความเป็นเมืองสองทะเลของสงขลาได้อย่างมีเอกลักษณ์ เป็นอาหารจานอร่อยที่รังสรรค์ขึ้นบนฐานทรัพยากรและวิถีชีวิตการหาอยู่หากินในวิถีประมงทั้งจากทะเลสาบสงขลาและทะเลอ่าวไทย หากใครอยากลิ้มลองรสชาติ สามารถติดต่อได้ที่คุณยุทธนา จิตต์โต๊ะหลำแบอี ป่าชายเลนหัวเขา (ประธานชมรมอนุรักษ์ป่าชายเลนตำบลหัวเขา) โทร. 091-882-3800 การเดินทางมาที่ชุมชนแห่งนี้ หากเราอยู่ที่ย่านเมืองเก่าสงขลาบ่อยาง สามารถใช้การข้ามแพขนานยนต์ หรือเลือกใช้เส้นทางสะพานติณสูลานนท์