ชุมชนเวียงลอจับมือ ม.พะเยา และภาครัฐ ยกระดับมัคคุเทศก์ท้องถิ่น ชูโบราณสถานพันปีขับเคลื่อนเศรษฐกิจยั่งยืน

ผศ.ดร.สุริยา สุวรรณทิพโชติ อาจารย์ประจำสาขาวิชาการท่องเที่ยวและการโรงแรม คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ร่วมกับ นักพัฒนาชุมชน และหน่วยงานภาคีเครือข่าย ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาท่องเที่ยวชุมชนเชิงประวัติศาสตร์อย่างยั่งยืน ณ ดินแดนโบราณสถานเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา ชุมชนโบราณอุดมด้วยร่องรอยอารยธรรมนับพันปี ทั้งวัดแก้มแดง วัดพระเจ้าเข้ากาด และแนวกำแพงเมืองโบราณ ซึ่งมีฐานทุนทางประวัติศาสตร์ทรงคุณค่า โดยมี พ่อหลวงสุเวช กาทา ผู้ใหญ่บ้านบ้านเวียงลอ หมู่ 11 เป็นแกนหลักในการนำชมและร่วมกับชาวบ้านที่ริเริ่มการท่องเที่ยวโดยพึ่งพาตนเอง ที่เข้ามาเสริมศักยภาพชุมชนด้วยองค์ความรู้เฉพาะทางด้านการโรงแรมและการบริการ ถ่ายทอดสู่การเป็นชุมชนต้นแบบที่นำทุนทางวัฒนธรรมมาสร้างมูลค่าเศรษฐกิจฐานรากได้อย่างเป็นรูปธรรม ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดของกิจกรรมนี้ เกิดจากบูรณาการความร่วมมืออย่างเหนียวแน่นระหว่างภาคประชาชน ภาครัฐ และสถาบันการศึกษา นำโดยชาวบ้านและกลุ่มกิจกรรมหัตถกรรม "เวียงลอคราฟต์" ผสานพลังกับสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดพะเยา ตามแนวทางของ คุณชมพูนุท อุ่นเรือน ผู้อำนวยการกลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนาชุมชน สนองนโยบายของผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา (นางสาวอรอาภา โล่ห์วีระ) ในโครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำและมัคคุเทศก์ท้องถิ่น 9 หมู่บ้าน จำนวน 50 คน พร้อมด้วยคณาจารย์และนิสิตนักศึกษามหาวิทยาลัยพะเยา ตลอดจนมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ที่ร่วมลงพื้นที่ฝึกอบรม ถ่ายทอดองค์ความรู้มาตรฐานการบริการ การจัดทำแพ็กเกจท่องเที่ยว และการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชน เพื่อมุ่งสร้างรายได้ให้แก่ครัวเรือนในท้องถิ่นอย่างทั่วถึง ไฮไลต์สำคัญในกิจกรรมครั้งนี้ทั้งหมด คือการทดสอบโปรแกรมท่องเที่ยวชุมชน "2 วัน 1 คืน แห่งความสุข ที่เวียงลอ" เมื่อวันที่ 24-25 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งสะท้อนการผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับมาตรฐานบริการระดับสากล โดยวันแรกเริ่มต้นด้วยการต้อนรับตามวิถีถิ่นด้วยเครื่องดื่มสมุนไพรและขนมพื้นบ้าน ต่อด้วยฐานเรียนรู้ภูมิปัญญา อาทิ การทำข้าวแคบ การตัดตุง และการสกรีนกระเป๋าผ้า ก่อนปิดท้ายด้วยอาหารค่ำขันโตกและการแสดงฟ้อนพื้นเมือง ส่วนวันที่สองเน้นการนั่งรถซาเล้งชมโบราณสถานสำคัญ การสืบสานงานจักสาน ณ กลุ่มเวียงลอคราฟต์ และการสาธิตทำอาหารพื้นบ้าน ซึ่งกิจกรรมทั้งหมดดำเนินภายใต้ระบบการจัดสรรรายได้ยั่งยืนแบบ "บ้าน วัด โรงเรียน" ที่แบ่งปันรายได้จากการท่องเที่ยวเข้าสู่โรงเรียน วัด กองทุนชุมชน และผู้ให้บริการรถนำเที่ยวอย่างเป็นธรรม สรุป การขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโบราณสถานเวียงลอ อำเภอจุน จังหวัดพะเยา ถือเป็นบทพิสูจน์ความสำเร็จของการพัฒนาชุมชนที่เริ่มจากความเข้มแข็งภายใน ซึ่งไม่เพียงสร้างแหล่งท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ แต่ยังส่งมอบ "รายได้ที่กระจายอย่างเป็นธรรม" ให้แก่คนในท้องถิ่น ความร่วมมือระหว่างชาวบ้าน ภาครัฐ และมหาวิทยาลัยพะเยา ในการดึงอัตลักษณ์ประวัติศาสตร์มาต่อยอดด้วยองค์ความรู้สมัยใหม่ ได้กลายเป็นโมเดลสำคัญในการยกระดับแหล่งท่องเที่ยวชุมชนสู่มาตรฐานสากล พร้อมเป็นต้นแบบการพัฒนาที่พึ่งพาตนเองได้อย่างเข้มแข็งและยั่งยืน