‘ครัวบ้านงาน’ สู่ ‘เชฟเทเบิล’ ยกระดับมรดกอาหารภูเก็ต ด้วยนวัตกรรมสร้างสรรค์

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต เปิด “ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ ภูเก็ต” (TCDC Phuket) อย่างเป็นทางการ นำเสนอแนวคิด Tourism Lab ภายใต้ธีมเปิดงาน “เปิดเริน Learn Fest” ระหว่างวันที่ 7–11 สิงหาคมที่ผ่านมา ภายในงานมีกิจกรรมสร้างสรรค์มากมาย และไฮไลต์ปิดท้ายอย่างอิ่มเอม คือกิจกรรม “บ้านงาน เชฟเทเบิล : สำรับรักษ์โลก” การนำพ่อครัวและแม่ครัวบ้านงาน ผู้สืบทอดรสชาติประจำเมือง มาร่วมมือกับเชฟมืออาชีพในการรังสรรค์สำรับร่วมสมัย เพื่อถ่ายทอดคุณค่ามรดกอาหารภูเก็ตภายใต้แนวคิดความยั่งยืน “Sustainable Gastronomy” สำหรับชาวภูเก็ต “ครัวบ้านงาน” ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ปรุงอาหารในงานแต่ง งานบวช งานศพ งานขึ้นบ้านใหม่ หรือเทศกาลสำคัญของชุมชนเท่านั้น แต่เป็นศูนย์กลางการรวมตัวและการถอดบทเรียนภูมิปัญญายาวนานดังคำกล่าวในหมู่คนภูเก็ตที่ว่า “หากอยากเข้าถึงรสชาติอาหารภูเก็ตที่แท้จริง ให้ไปกินอาหารบ้านงาน” เพราะสูตรอาหารบ้านงานไม่เคยถูกบันทึกไว้ในตำรา หากแต่จดจำและถ่ายทอดผ่านสองมือของสตรีและพ่อครัวแม่ครัว ผ่านการฝึกฝน การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า และประสบการณ์ที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น อย่างไรก็ตาม เมื่อวิถีชีวิตเปลี่ยนไปและธุรกิจจัดเลี้ยงสมัยใหม่เข้ามาแทนที่ บทบาทของครัวบ้านงานจึงค่อยๆ ลดน้อยลง นิทรรศการและเชฟเทเบิลครั้งนี้จึงชวนสังคมกลับมามองเห็นคุณค่าของสิ่งที่อยู่ใกล้ตัว ก่อนที่ภูมิปัญญาเหล่านี้จะสูญหายไป กิจกรรม “บ้านงาน เชฟเทเบิล” ได้เชื่อมโยงพ่อครัวและแม่ครัวจาก 6 ครัวบ้านงาน ร่วมกับ 7 เชฟมืออาชีพ ออกแบบและนำเสนอ 6 เมนูพื้นบ้านที่ผู้คนคุ้นเคยในมิติใหม่ สะท้อนคีย์เวิร์ดสำคัญอย่าง CRAFT, COMPOSITION, TRANSFORMATION, TIME, EXCHANGE และ MEMORY ได้แก่ •เกี้ยนทอด (CRAFT | พิถีพิถัน) [อาหารเรียกน้ำย่อย] เมนูของว่างชาวภูเก็ตสายเลือดฮกเกี้ยนที่ไร้สูตรกลาง ทำจากหมู กุ้ง มันหมูแข็ง (มันแกว) และเผือก ปรุงรสด้วยผงพะโล้ ห่อด้วยมันป่องหมูหรือเต้าหู้ นึ่งแล้วทอดจนกรอบนอกนุ่มใน สะท้อนความชำนาญและภูมิปัญญาที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น •ยำใหญ่ภูเก็ต (COMPOSITION | จัดวางอย่างพอดี) [อาหารเรียกน้ำย่อย] ยำโบราณที่รวมวัตถุดิบกว่า 15 ชนิด ทั้งหัวหมู อกไก่ กุ้งต้ม และผักสดอย่างแตงกวา คลุกเคล้าด้วยน้ำย่าเพียงหนึ่งเดียว สะท้อนศิลปะการจัดวางองค์ประกอบและความหลากหลายที่หลอมรวมกันอย่างลงตัว •แกงตู้มี๊ (EXCHANGE | แลกเปลี่ยนเพื่อหลอมรวม) [อาหารจานหลัก] แกงปลาที่มีเครื่องแกงคล้ายพะแนง แต่ชูเอกลักษณ์ด้วยรสเปรี้ยวอ่อนๆ ของส้มแขก (หรือน้ำมะขามเปียก) ดอกกาหลา และกระเจี๊ยบเขียว สะท้อนการเดินทางของวัฒนธรรมที่ผสมผสานทั้งโลกมลายู ครัวเปอรานากัน และวัตถุดิบท้องถิ่นภูเก็ต •หมูฮ้อง (TIME | รสชาติของการสั่งสม) [อาหารจานหลัก] เนื้อหมูสามชั้นเคี่ยวไฟอ่อนกับซีอิ๊วขาว ซีอิ๊วดำ กระเทียม พริกไทย และเครื่องพะโล้ ความอร่อยเกิดจากการเคี่ยวอย่างช้าๆ ให้รสชาติซึมลึก เช่นเดียวกับทักษะของครัวบ้านงานที่ไม่อาจเร่งรัดได้ในเวลาอันสั้น •ตู่โบ้ (MEMORY | รสชาติแห่งความทรงจำ) [ขนมหวาน] ขนมพื้นบ้านกะทิสดคล้ายบัวลอยรวมมิตร ใส่เผือก มัน พักทอง ถั่วแดง และแป้งทำมือ รสชาติหวานมันกลมกล่อม เมนูสุดท้ายที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงความทรงจำ ความอบอุ่นของครอบครัว และบรรยากาศการล้อมวงกินข้าวบ้านงาน การเปลี่ยนผ่านจาก "สำรับบ้านงาน" ในชุมชน สู่โต๊ะ "เชฟเทเบิล" ครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการอนุรักษ์สูตรอาหารไว้ในความทรงจำ แต่เป็นการตั้งคำถามสำคัญว่า “เราจะทำให้ครัวบ้านงานยังคงมีชีวิตอยู่ในโลกปัจจุบันได้อย่างไร” ผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ตีความใหม่ และต่อยอดสู่ธุรกิจท่องเที่ยวเชิงอาหาร (Gastronomy Tourism) ที่ยังคงเคารพรากเหง้า เพื่อให้มรดกอาหารภูเก็ตเติบโตอย่างยั่งยืน และมีผู้สืบทอดลงมือปรุง เรียนรู้ และส่งต่อเรื่องราวไปสู่รุ่นต่อไปอย่างไม่สิ้นสุด เรื่องและภาพ : อัคตัรมีซี อาหามะ FB : KitchenZ คิดเช่นซี IG : kidchen_c 12 สิงหาคม 2570