คนจนเมือง บุกพบ ผู้ว่าฯ กทม.

วันนี้ (10ส.ค.69) เครือข่ายสลัม 4 ภาค สมาพันธ์คนไร้บ้านไทย เครือข่ายชุมชนคนเมืองผู้ได้รับผลกระทบรถไฟ และมูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย ราว 300 คน จัดการชุมนุมเพื่อขอพบผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เพื่อเสนอข้อเรียกร้องในการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัย และพัฒนาคุณภาพชีวิต ของคนจนเมืองในกรุงเทพมหานคร ซึ่งครั้งนี้ นายชัชชชาติ สิทธิพันธ์ุ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมกับนายศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มาร่วมหารือข้อเรียกร้องของชาวชุมชน คนจนเมือง โดยมีข้อสรุปดังนี้ ข้อที่ 1 ไม่ใช้กฎหมายในการขับไล่ รื้อย้าย ชุมชนในพื้นที่ที่กรุงเทพมหานครดูแล ข้อสรุป กทม. รับที่จะไม่ใช้กฎหมายในการขับไล่รื้อย้าย หากมีความจำเป็นต้องย้ายชุมชนจะใช้กระบวนการเจรจาหารือกัน และการรื้อที่อยู่อาศัยหากมีปัญหาเรื่องการฝากชื่อในทะเบียนบ้าน กทม. รับจะไปดูข้อกฎหมายที่จะหาแนวทางการช่วยเหลือต่อไป ข้อที่ 2 นโยบายการเข้าถึงที่อยู่อาศัยของคนจนเมืองทุกกลุ่ม กลุ่มชุมชน กลุ่มเช่าที่อยู่อาศัย กลุ่มคนไร้บ้าน ข้อสรุป สำหรับกลุ่มชุมชน - กทม. จะมีนโยบายนำที่ดินว่างเปล่าของ กทม. มาใช้เป็นที่อยู่อาศัยสำหรับคนจน - กทม. จะอำนวยความสะดวกการดำเนินโครงการบ้านมั่นคง เช่น การขออนุญาตก่อสร้าง โดยมีกรณีเร่งด่วนคือ สหกรณ์ริมบึงมักกะสัน เขตราชเทวี สำหรับกลุ่มเช่าที่อยู่อาศัย - กทม. มีนโยบายจัดสร้างที่อยู่อาศัยเช่า ราคาถูกสำหรับกลุ่มเปราะบางตามจุดต่างๆที่มีความต้องการที่อยู่อาศัยใกล้แหล่งงาน โดยสำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย รับผิดชอบจะดำเนินการหารือร่วมกับทางเครือข่าย สำหรับกลุ่มคนไร้บ้าน - กทม.จะมีกลไกการทำงานร่วมกันโดยการตั้งคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนไร้บ้าน กทม. - จัดเวทีเพื่อทบทวนนโยบายการออกข้อบัญญัติการส่งตัวและจูงใจคนไร้ที่พึ่งในที่สาธารณะ (ข่มขู่ ปรับ จับคนไร้บ้าน) ข้อที่ 3 ชุมชนเมืองต้องเข้าถึงสาธารณูโภคขั้นพื้นฐาน (ทะเบียนบ้าน , น้ำประปา , ไฟฟ้า , ถนน , ระบบระบายน้ำ) ได้ไม่ว่าจะมีความมั่นคงในที่อยู่อาศัย หรือไม่มีความมั่นคงในที่อยู่อาศัย ข้อสรุป กทม. มอบหมายให้สำนักพัฒนาสังคม ดำเนินการพัฒนาระบบสาธารณูปโภคให้กับชุมชน จำนวน 10 ชุมชนนำร่อง ข้อที่ 4 แนวปฏิบัติการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างสำหรับที่อยู่อาศัยในโครงการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยของรัฐบาล ข้อสรุป กทม. จะมีแผนปฏิบัติในการเรียกเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจากโครงการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย เป็นแปลงย่อย ที่ควรเข้าข่ายจะได้รับสิทธิการยกเว้นการเรียกเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง เนื่องจากการครอบครองที่ดิน และที่อยู่อาศัยของชาวชุมชนในแต่ละแปลง (ย่อย) มีมูลค่าไม่ถึง 50 ล้านบาท ข้อที่ 5 ร่างกฎหมายผังเมืองกรุงเทพมหานครที่เอื้อต้องสิทธิที่อยู่อาศัยของคนจนเมือง ข้อสรุป ร่างกฎหมายผังเมืองกรุงเทพมหานครที่จะประกาศใช้ ขณะนี้อยู่ระหว่างติดประกาศ 90 วัน เนื้อหาในส่วนของการผ่อนปรนในการจัดทำที่อยู่อาศัยสำหรับโครงการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยของรัฐ ให้สามารถสร้างในรูปแบบที่คนจนเข้าถึงได้ มีการเขียนบรรจุในร่างกฎหมายไว้แล้ว ข้อที่ 6 นโยบายเรียนฟรี ภายใต้โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร ที่บางโรงเรียนยังคงเรียกเก็บค่าบำรุงทำให้เด็กต้องออกกลางคัน และไม่ได้วุฒิการศึกษาเพราะค้างค่าบำรุงโรงเรียน ข้อสรุป กทม. มีนโยบายเรียนฟรีทุกอย่าง ทั้งอุปกรณ์การเรียน ค่าเทอม ไม่มีค่าพิเศษใดๆ หากพบการเรียกเก็บจากโรงเรียนในสังกัด กทม. สามารถแจ้งได้ทันที ข้อที่ 7 จัดสรรกองทุนสุขภาพท้องถิ่นสำหรับสนับสนุนโครงการส่งเสริมป้องกันโรค และระบบบริการทางสุขภาพที่สอดคล้องกับบริบทคนจนเมือง ข้อสรุป ช่วงปลายปีงบประมาณทำให้บางเขตไม่มีงบประมาณสนับสนุน แต่บางเขตที่อนุมัติแล้วยังคงเหลือจะสามารถนำมาเฉลี่ยให้กับบางเขตได้ โดยจะนำร่องไปที่เขตคลองสามวาก่อน ข้อที่ 8 การจดจัดตั้งทะเบียนชุมชนในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้ชุมชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และนำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาระดับเขตได้ ข้อสรุป - สำหรับ 6 พื้นที่นำร่อง จะเร่งรัดดำเนินการการจดจัดตั้งชุมชนให้แล้วเสร็จโดยด่วน - สำนักพัฒนาสังคม จะดำเนินการทำหนังสือถึงแต่ละเขตให้เปิดพื้นที่ชุมชนที่ยังไม่จดจัดตั้งกับทางสำนักเขต สามารถเข้าร่วมประชุมประจำเดือนได้ ข้อที่ 9 เปิดเผยข้อมูลที่ดินสาธารณะ ที่ดิน กทม. สำหรับนำมาแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยคนจนเมือง ข้อสรุป กทม. จะหารือร่วมกับเครือข่าย พร้อมข้อมูลที่ดินสาธารณะใน กทม. และที่ดินของ กทม. ที่สามารถจัดทำเป็นที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยได้ ลำดับที่ ๑๐ จัดตั้งกองทุนการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับแก้ปัญหาการเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่ยากลำบากของคนจนเมือง โดยนำมาจากภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างสัดส่วนร้อยละ ๕ ต่อปีทุกปี ข้อสรุป รับหลักการ แต่จะขอหารือความเป็นไปได้ กับความเหมาะสม เนื่องจากมีหน่วยงานอื่น เช่น การเคหะแห่งชาติ หรือ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน มีกองทุนเพื่อที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่อยู่แล้ว อยากจะให้เน้นทางหน่วยที่มีเงินเดิมอยู่แล้วก่อน ส่วน กทม. จะดูว่าสามารถดำเนินตามข้อเรียกร้องได้หรือไม่ เพราะเกี่ยวข้องกับภาษีภาพรวม ข้อที่ 11 พัฒนานโยบาย และรูปแบบ ในการดูแลกลุ่มผู้อยู่ในภาวะพึ่งพิง คือ เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย ที่สนับสนุนให้ชุมชนช่วยเหลือดูแลกันได้ และ การพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับกลุ่มเปราะบางที่สามารถรับกับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติได้ ข้อสรุป กทม. รับข้อเสนอนี้นำไหารือสำนักต่างๆของ กทม. ไปปรับดำเนินการ ข้อที่ 12 ระบบขนส่งที่ทั่วถึง เข้าถึงได้ ราคาประหยัด โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ชานเมือง เช่น เขตหนองจอก คลองสามวา เป็นต้น ข้อสรุป กทม. เห็นด้วย โดยจะไปดูพื้นที่นำร่องในเขตคลองสามวา เพื่อจัดรถประจำทางให้เพิ่มขึ้น และพื้นที่จอดจักรยานในการต่อรถโดยสาร ข้อที่ 13 การดูแลกลุ่มผู้ค้าขายหาบเร่ แผงลอย จุดผ่อนปรนที่สามารถทำมาหากินได้ ข้อสรุป กทม. รับจะไปดูพื้นที่ร่วมในจุดผ่อนปรน แต่ยังคงต้องได้รับการอนุมัติจากกองบัญชาการตำรวจนครบาล (บชน.) ด้วย เนื่องจาก กทม. ไม่สามารถอนุมัติฝ่ายเดียวได้ ข้อที่ 14 ตั้งกลไกการติดตามการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยและคุณภาพชีวิตคนจนเมืองในกรุงเทพมหานครที่มีผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเป็นประธาน (คณะกรรมการ) และระดับเขตในแต่ละกรณีที่เกี่ยวข้อง (คณะอนุกรรมการ) ข้อสรุป กทม. รับจะตั้งกลไกในทั้ง 2 ระดับ โดยจะมีการประชุมครั้งแรกในเดือน กันยายน 2569 นี้