หมอโพสต์ติดพยาธิใบไม้ตับ 1 ตัวก็ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีได้

ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญการผ่าตัดตับตับอ่อนและท่อน้ำดีโพสต์ facebook เล่าเคสน่าสนใจหลังพบผู้ป่วยหญิงวัย 70 ปี สภาพแข็งแรงดีแต่ตรวจพบมะเร็งท่อน้ำดี มารักษาที่รพ.ศรีนครินทร์มข. พอผ่าตัดพบว่าสาเหตุที่ทำให้ป่วยเป็นมะเร็งท่อน้ำดีคือมีพยาธิใบไม้ตับ 1 ตัว ผศ.ดร.นพ.อรรถพล ติตะปัญ ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยศาสตร์ตับ ตับอ่อน และทางเดินน้ำดี หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์โรคมะเร็งท่อน้ำดี โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และรองประธานมูลนิธิมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้โพสต์ facebook ส่วนตัวเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคมที่ผ่านมา โดยระบุว่ามีคุณยายอายุประมาณ 70 ปีแข็งแรงดีแต่ตรวจพบมะเร็งท่อน้ำดีมาเข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์การผ่าตัดเป็นไปด้วยดีคนไข้อาการดีขึ้นตามลำดับและกลับบ้านได้ตามแผนที่น่าสนใจคือทีมงานห้องแลปได้ส่งรูปและแจ้งว่าพบพยาธิใบไม้ตับในชิ้นเนื้อจำนวน 1 ตัวถ้วน ซึ่งเรื่องแบบนี้ศัลยแพทย์ที่ผ่าตัดมะเร็งท่อน้ำดีแถบอีสานเจออยู่เป็นประจำไม่ใช่เรื่องแปลกซึ่งปัจจุบันการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเป็นแบบเบาบางมีเชื้ออยู่ไม่กี่ตัวหรือที่เรียกว่า light infection แต่มันก็ทําให้เป็นมะเร็งได้ เป็นที่น่าสนใจมากขึ้นไปอีก คือผลตรวจอุจจาระ ก่อนผ่าตัดของคนไข้รายนี้ ทั้งแบบ simple และ stool concentration technique ต่างไม่พบไข่พยาธิทั้ง 2 เทคนิค แต่การตรวจOV -ATK ขึ้น positive (ตามรูป) ชวนให้คิดว่า หากเมื่อ 30 ปีก่อน มีOV-ATK แล้วคุณยายได้ตรวจ ผลเป็น positive แล้วคุณยายได้กินยา คุณยายคงจะไม่เป็นมะเร็ง ชวนสงสัยว่า 30 ปีก่อนยายอาจได้ตรวจอุจจาระไปแล้วแต่ไม่เจอเลยไม่ได้รักษา เลยเป็นมะเร็งเราคงต้องคิดกันให้ดีว่าเรากำลังรักษาพยาธิหรือป้องกันมะเร็ง ตรวจไม่เจอไข่มั่นใจได้อย่างไรว่าไม่มีพยาธิ มั่นใจมั้ยถ้าจะไม่รักษา โดยเรื่องนี้ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า เรื่องนี้อยากจะทำความเข้าใจกับประชาชนคนไทยเหมือนกันว่า บางทีการที่บอกว่าตรวจอุจจาระแล้วไม่เจอไข่พยาธิใบไม้ตับ อาจจะไม่ได้ทำให้เราปลอดภัยจากพยาธิใบไม้ตับ 100 เปอร์เซ็นต์เนื่องจาก ไข่พยาธิอาจจะไม่ได้ออกมากับอุจจาระ หรือ บางทีการนำอุจจาระจำนวนไม่มากพอมาเขี่ยหาไข่พยาธิแล้วไม่เจอ ไม่ใช่ว่าไม่มีพยาธิใบไม้ตับในร่างกาย แต่หากใช้ชุดตรวจหาพยาธิใบไม้ตับด้วยปัสสาวะจะทำให้พบสารแอนติเจนจากตัวพยาธิได้เร็วและแม่นยำกว่า ซึ่งหากตรวจพบว่าติดพยาธิก็สามารถกินยาถ่ายพยาธิเพื่อป้องกันไม่ให้ติดพยาธิและไม่ต้องเสี่ยงกับการป่วยมะเร็งท่อน้ำดีได้ “การที่ตรวจอุจจาระแล้วไม่พบพยาธิใบไม้ตับ ไม่ได้การันตีว่าจะไม่ติดพยาธิ เพราะการตรวจอุจจาระจะต้องตรวจในปริมาณมากถึงจะเจอไข่ แต่ถ้าตรวจจากปัสสาวะจะได้ผลแม่นยำกว่า เพราะฉะนั้นเพื่อเป็นการป้องกัน ให้กินสุกจะดีที่สุด หากจะต้องกินอะไรก็ตาม กินสุกปลอดภัยไม่มีพยาธิแน่นอน”รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม กล่าว #แซ่บสุกเซฟชีวิต #สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี #พยาธิใบไม้ตับ #มะเร็งท่อน้ำดี