สมัชชาสุขภาพจังหวัดสุรินทร์ 2569 ขับเคลื่อน "ธรรมนูญรองรับสังคมสูงวัย" มุ่งสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจสู่คุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน

เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ภาคีเครือข่ายสมัชชาสุขภาพจังหวัดสุรินทร์ จัดเวทีนโยบายสาธารณะ สมัชชาสุขภาพจังหวัดสุรินทร์ ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด "การขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะผ่านกระบวนการสมัชชาสุขภาพ" เพื่อร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาสังคมสูงวัย โดยใช้ธรรมนูญสุขภาพ เป็นกลไกสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและชุมชนอย่างยั่งยืน ภายในงานยังมีนิทรรศการและตลาดนัดสุขภาพ อาทิ ธนาคารเวลา ตลาดผักผลไม้ปลอดภัย สินค้าชุมชน การใช้สมุนไพรพื้นบ้าน การกินอาหารเป็นยา รวมถึงกิจกรรมเวิร์กชอปด้านการสร้างเสริมสุขภาพและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค รวมทั้งเวทีเสวนา "สูงวัยต้องรู้ทันมิจ" ถ่ายทอดความรู้ในการป้องกันภัยมิจฉาชีพออนไลน์ เพื่อคุ้มครองสิทธิและทรัพย์สิน ที่กำลังส่งผลกระทบต่อผู้สูงอายุในปัจจุบัน งานเริ่มต้นด้วย นายเกษมศักดิ์ แสนโภชน์ ประธานคณะกรรมการจัดสมัชชาสุขภาพจังหวัดสุรินทร์ กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุม พร้อมย้ำถึงเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ ที่ให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา รวมถึงการส่งเสริมสิทธิของประชาชนในการวางแผนการดูแลตนเองในระยะสุดท้ายของชีวิตผ่านการจัดทำ หนังสือแสดงเจตนา (Living Will) เพื่อให้ทุกคนสามารถจากไปอย่างมีศักดิ์ศรีตามความประสงค์ของตน ด้านนายกิตติ สัตย์ซื่อ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ ประธานในพิธีเปิด กล่าวว่า จังหวัดสุรินทร์กำลังเผชิญการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว การเตรียมความพร้อมจึงไม่ใช่เพียงการดูแลด้านสาธารณสุข แต่ต้องสร้างระบบที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุในทุกมิติ ทั้งเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยกระบวนการสมัชชาสุขภาพเป็นกลไกสำคัญในการสร้าง "ประชาธิปไตยทางสุขภาพ" ที่เปิดพื้นที่ให้ภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาชน ร่วมกันกำหนดนโยบายสาธารณะ “ธรรมนูญสุขภาพรองรับสังคมสูงวัย เป็นเครื่องมือเชื่อมโยงการทำงานของทุกภาคส่วน และสามารถนำไปสู่การกำหนดแผนงาน งบประมาณ และมาตรการที่ตอบโจทย์ปัญหาของพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการเปลี่ยนมุมมองต่อผู้สูงอายุจาก "ผู้รับการดูแล" ไปสู่ "ผู้สร้างคุณค่า" ที่สามารถใช้ประสบการณ์และภูมิปัญญามาพัฒนาชุมชนและเศรษฐกิจฐานรากได้ ในช่วงปาฐกถาพิเศษ เรื่อง "สมัชชาสุขภาพกับการพัฒนาที่ยั่งยืนในทศวรรษหน้า" นพ.วรัญญู สัตยวงศ์ทิพย์ รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้จากการบูรณาการทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการมีส่วนร่วมของประชาชน พร้อมชื่นชมจังหวัดสุรินทร์ที่สามารถยกระดับการมีส่วนร่วมสู่ระดับการร่วมไม้ร่วมมือ(Collaboration) ซึ่งทุกภาคส่วนร่วมกันออกแบบและขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพ และเสนอให้ก้าวต่อไปสู่ระดับการมอบอำนาจให้ประชาชน (Empowerment) ที่ประชาชนเป็นผู้นำในการกำหนดทิศทางพื้นที่ของตนเอง และให้ภาครัฐเป็นผู้สนับสนุน ซึ่งความยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัย "พลังปัญญาและเมตตาทางสังคม" เช่น การทำธนาคารเวลา และกติกาชุมชนที่ไม่ต้องพึ่งพางบประมาณราชการเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากสัญญาใจของคนในพื้นที่ อีกหนึ่งช่วงสำคัญของเวที คือการนำเสนอผลการดำเนินงานในพื้นที่นำร่อง 3 แห่ง โดย ผศ.ดร.คุณภัทร ศรศลิป์ แสดงให้เห็นถึงนวัตกรรมทางสังคมที่แตกต่างกันตามบริบทพื้นที่ พร้อมกับการลงนามบันทึกความร่วมมือ (MOU) ธรรมนูญสุขภาพผู้สูงอายุพื้นที่ จากความร่วมมือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมกับภาคีเครือข่าย ประกาศเจตนารมณ์ในการขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม และเตรียมการขยายผลสู่ 20 ตำบลในระยะต่อไป ได้แก่ • เทศบาลเมืองนอกเมือง อ.เมือง มุ่งเน้นการพัฒนาหลักสูตร "วิชาชีวิต" เพื่อเสริมทักษะและสร้างคุณค่าให้ผู้สูงอายุ • องค์การบริหารส่วนตำบลเฉนียง อ.เมือง มุ่งเน้นการสร้างเครือข่ายนักบริบาลและระบบดูแลผู้สูงอายุถึงบ้าน • องค์การบริหารส่วนตำบลชุมแสง อ.จอมพระ มุ่งเน้นการพัฒนาแผนปฏิบัติการ 4 มิติ ส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารผ่านโครงการ "บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง" และยกระดับระบบคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุในพื้นที่ จุดเน้นสำคัญของการพัฒนาสังคมสูงวัยของจังหวัดสุรินทร์ ไม่ได้มุ่งเพียงการดูแลสุขภาพ แต่ให้ความสำคัญกับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ การสร้างระบบดูแลที่ชุมชนมีส่วนร่วม ผ่านการใช้ธรรมนูญสุขภาพเป็นกติกาสาธารณะของพื้นที่ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพดี มีคุณค่า มีรายได้ และสามารถเป็นพลังสำคัญในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน