การปรับพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคNCDs

โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) ได้แก่ โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการเกิดโรคดังกล่าวส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม เช่น การบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม การรับประทานอาหารพลังงานสูง การขาดการออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง รวมถึงภาวะความเครียดจากวิถีชีวิตเร่งรีบ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สามารถป้องกันและควบคุมได้ ข้อมูลการคัดกรองสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ตำบลดาโต๊ะ ปีงบประมาณ 2568 พบว่า ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไปมีภาวะอ้วนลงพุงร้อยละ 45–50 มีระดับน้ำตาลในเลือดเกินเกณฑ์มาตรฐานร้อยละ 20–25 และมีค่าความดันโลหิตสูงกว่าปกติร้อยละ 30–35 นอกจากนี้ยังพบพฤติกรรมเสี่ยงด้านสุขภาพในระดับสูง ได้แก่ การบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม เป็นประจำร้อยละ 60 การออกกำลังกายไม่เพียงพอร้อยละ 55 การสูบบุหรี่ในผู้ชายวัยทำงานร้อยละ 25 การดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงร้อยละ 40 และภาวะเครียดร้อยละ 50 สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าประชาชนจำนวนมากอยู่ในระยะเสี่ยงก่อนเกิดโรค (Pre-disease stage) ซึ่งหากไม่ได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง อาจพัฒนาไปสู่การเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในอนาคต จากการวิเคราะห์ปัญหา พบว่าประชาชนกลุ่มเสี่ยงยังขาดความรู้ ความตระหนัก และทักษะในการดูแลสุขภาพตนเองอย่างถูกต้อง ขาดแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และยังไม่มีระบบสนับสนุนจากครอบครัวและชุมชนที่เข้มแข็งเพียงพอในการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ ส่งผลให้ปัจจัยเสี่ยงยังคงอยู่และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจก่อให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนในระยะยาว ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดาโต๊ะ จึงเห็นความจำเป็นในการดำเนินโครงการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระดับชุมชน โดยมุ่งเน้นการดำเนินงานเชิงรุก (Proactive Approach) ในกลุ่มประชาชนที่มีภาวะเสี่ยง ผ่านกระบวนการคัดกรองสุขภาพ การประเมินความเสี่ยง การให้ความรู้ตามหลัก 3อ.2ส. การส่งเสริมกิจกรรมทางกาย การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และการสร้างการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ผู้นำชุมชน และครอบครัว เพื่อร่วมกันจัดการปัจจัยเสี่ยงก่อนเกิดโรคอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งจะมีการลงพื้นที่เพื่อส่งเสริมการปรับพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs และการรณรงค์การรับประทานพืชพักสวนครัวด้วยตัวเอง เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนชาวดาโต๊ะมีสุขภาพที่ดียั่งยืน ไม่เกิดโรค NCDsและสร้างเสริมขวัญกำลังใจให้มีพลังในการปรับพฤติกรรม โดยมีการดำเนินงานเป็นเวลาทั้งหมด 6 เดือน ตั้งแต่เดือน พ.ค.-ก.ย. 2569 รายละเอียดดังนี้ รพ.สต.ดาโต๊ะ ได้ดำเนินโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ โดยมีกิจกรรม ดังนี้ ✅ ประเมินภาวะสุขภาพและปัจจัยเสี่ยงรายบุคคล ✅ วัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง คำนวณ BMI และวัดรอบเอว ✅ ตรวจติดตามระดับน้ำตาลในเลือดตามแผนการรักษา ✅ ให้ความรู้เรื่องโรค NCDs และการป้องกันภาวะแทรกซ้อน ✅ ส่งเสริมการรับประทานอาหารตามหลัก "หวานน้อย มันน้อย เค็มน้อย เพิ่มผักและผลไม้" ✅ ส่งเสริมการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ✅ ให้คำปรึกษาการเลิกบุหรี่และงดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ✅ ส่งเสริมการจัดการความเครียดและการนอนหลับที่เพียงพอ ✅ ติดตามเยี่ยมบ้านและให้คำแนะนำรายบุคคลสำหรับผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง ✅ ติดตามผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างยั่งยืน 💙 "ปรับพฤติกรรมวันนี้ เพื่อสุขภาพที่ดีในวันข้างหน้า" โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดาโต๊ะ "ใส่ใจทุกคน ดูแลทุกครอบครัว"