มัสยิดดารุลบิร​สันกำแพงจากความห่วงใย...สู่ “กองทุนเงินยืม”

จากความห่วงใย...สู่ “กองทุนเงินยืมดารุลบิร” เมื่อมัสยิดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ละหมาด แต่เป็นที่พึ่งของชุมชนในยามลำบาก ในทุกชุมชน ย่อมมีช่วงเวลาที่สมาชิกบางคนต้องเผชิญกับปัญหาทางการเงิน ไม่ว่าจะเป็นค่ารักษาพยาบาล ค่าเล่าเรียนของบุตรหลาน ค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน หรือเงินทุนประกอบอาชีพ หลายครั้งความจำเป็นเหล่านี้ผลักดันให้ผู้คนต้องหันไปพึ่งพา "เงินกู้นอกระบบ" ซึ่งมาพร้อมกับดอกเบี้ยที่สูงและกลายเป็นวงจรหนี้ที่ยากจะหลุดพ้น คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า ชุมชนจะช่วยเหลือกันอย่างไร โดยไม่ขัดกับหลักการอิสลาม และไม่ปล่อยให้พี่น้องต้องเผชิญปัญหาเพียงลำพัง คำตอบนี้ได้ถูกแปรเปลี่ยนเป็นรูปธรรม ภายใต้แนวคิดของ นายเลิศ ชัยคำ และคณะกรรมการมัสยิดดารุลบิร ที่ร่วมกันระดมความคิดเห็น วางระบบ และสร้าง "กองทุนเงินยืมดารุลบิร" ขึ้นมา กองทุนแห่งนี้ไม่ได้เกิดจากเงินจำนวนมหาศาล แต่เกิดจาก "ความคิด" ที่อยากเห็นพี่น้องในชุมชนมีที่พึ่งก่อนจะต้องเดินไปหาเงินกู้นอกระบบ เป็นความพยายามสร้างระบบสวัสดิการของชุมชนด้วยพลังของชุมชนเอง หัวใจสำคัญของกองทุน คือ กอรฎ์หะซัน (Qard Hasan) หรือการให้กู้ยืมโดยไม่คิดดอกเบี้ย ซึ่งเป็นหลักการแห่งความเมตตาและการช่วยเหลือในอิสลาม ผู้กู้คืนเฉพาะเงินต้น ไม่มีภาระดอกเบี้ย ไม่มีผลตอบแทนที่บังคับ แต่มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม เพราะเงินที่คืนกลับมา จะหมุนเวียนไปช่วยสมาชิกคนต่อไป ตลอดระยะเวลาครบรอบหนึ่งปีที่ผ่านมา กองทุนสามารถให้สมาชิกกู้ยืมได้ประมาณ 60 ครั้ง คิดเป็นวงเงินหมุนเวียนรวมกว่า 400,000 บาท ตัวเลขนี้อาจไม่สูงเมื่อเทียบกับสถาบันการเงิน แต่สำหรับชุมชนแล้ว นี่คือเงินที่ช่วยให้หลายครอบครัวผ่านพ้นวิกฤตโดยไม่ต้องแบกรับดอกเบี้ย และไม่ต้องตกอยู่ในวงจรหนี้นอกระบบ ความสำเร็จของกองทุนไม่ได้วัดจากจำนวนเงินเพียงอย่างเดียว แต่สะท้อนถึงการสร้าง "วัฒนธรรมแห่งความรับผิดชอบ" สมาชิกทุกคนต่างเข้าใจว่า เงินทุกบาทเป็นทรัพย์สินของส่วนรวม การยืมต้องมีวินัย และการคืนตรงเวลาคือการส่งต่อโอกาสให้ผู้อื่น กองทุนเงินยืมดารุลบิรจึงไม่ได้เป็นเพียงโครงการทางการเงิน แต่เป็นการสร้างระบบเศรษฐกิจชุมชนที่ตั้งอยู่บนคุณค่าของอิสลาม ทั้งความซื่อสัตย์ ความไว้วางใจ และการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน แนวคิดของกองทุนเรียบง่าย แต่ทรงพลัง - ร่วมกันคิด - ร่วมกันสร้าง - ร่วมกันรักษาวินัย - ร่วมกันรับผิดชอบ แม้จะเป็นกองทุนเล็ก ๆ ของชุมชน แต่มีการบริหารงานอย่างเป็นระบบ โปร่งใส ตรวจสอบได้ และดำเนินงานด้วยความร่วมมือของคณะกรรมการและสมาชิกทุกคน ในอนาคต หากกองทุนได้รับการสนับสนุนจากผู้มีจิตศรัทธาหรือมีการจัดตั้งกองทุนสมทบเพิ่มเติม ก็จะทำให้สามารถช่วยเหลือสมาชิกได้มากขึ้น ครอบคลุมยิ่งขึ้น และเป็นสวัสดิการของชุมชนที่เข้มแข็งกว่าเดิม โดยยังคงยืนหยัดบนหลักการเดิม คือ ช่วยเหลือโดยไม่คิดดอกเบี้ย และไม่แสวงหากำไรจากความเดือดร้อนของผู้อื่น กองทุนเงินยืมดารุลบิร จึงเป็นตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นว่า มัสยิดสามารถเป็นศูนย์กลางในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของชุมชนได้ หากมีการบริหารจัดการที่ดี มีผู้นำที่มองเห็นปัญหา และมีสมาชิกที่ร่วมกันรับผิดชอบ นี่อาจเป็นโมเดลเล็ก ๆ ที่หลายชุมชนมุสลิมสามารถศึกษาและนำไปประยุกต์ใช้ เพราะการสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ ไม่ได้เริ่มต้นจากเงินจำนวนมาก แต่เริ่มต้นจาก "ความไว้เนื้อเชื่อใจ" และ "การร่วมมือกัน" ของคนในชุมชน เพราะแม้เงินกองทุนจะมีจำนวนจำกัด แต่หากสมาชิกทุกคนรักษาวินัย ซื่อสัตย์ และเห็นคุณค่าของการแบ่งปัน กองทุนแห่งนี้ก็จะหมุนเวียนสร้างโอกาส ช่วยเหลือผู้เดือดร้อน และเติบโตเป็นสวัสดิการที่ยั่งยืนของชุมชนได้ตลอดไป