การอยู่ร่วมกับน้ำ

การตั้งคำถามถึงความอยู่รอดของชาวบ้านในชุมชนสะเอะใน อำเภอกรงปินัง ยะลา ท่ามกลางนโยบายรัฐที่ขัดแย้งกับวิถีธรรมชาติ ผ่านสายตาของ “ก้ะยู” และ “มามา ลาตีฟะห์”เพื่อสะท้อนให้เห็นถึง "การปรับตัวอยู่ร่วมกับน้ำของชาวบ้าน” เมื่อพูดถึงสภาพภูมิศาสตร์ของสะเอะใน ต้องเผชิญกับสภาวะสุดโต่งทุกทาง ทั้งปัญหาน้ำท่วมที่พัดโคลนลงมาจากภูเขา ที่ท่วมสูงถึง 1.5 เมตร ปัญหาน้ำที่เอ่อล้นขึ้นมาจากแม่น้ำจำนวนมหาศาล และปัญหาวิกฤตน้ำแห้งเหือดจากสภาพอากาศที่ร้อนจัดยาวนาน ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์จนถึงกลางเมษายน เรื่องราวเหล่านี้ถูกตอกย้ำด้วย “ร่องรอยคราบโคลนสีส้มบนผนังคอนกรีต” ที่กลายเป็นจดหมายเหตุบอกระดับน้ำที่ชาวบ้านต้องเผชิญได้อย่างชัดเจน จนต้องมีการต่อเติมบ้านไม้เป็นบ้านคอนกรีต กลางเก่ากลางใหม่ รวมถึงการที่ชาวบ้านต้องซื้อตุน “น้ำโพลาริส” ไว้เพื่อใช้อุปโภคบริโภคที่สะท้อนเห็นถึงความย้อนแย้งของการเข้าถึงทรัพยากร ถึงแม้จะอยู่อาศัยในพื้นที่ที่ล้อมรอบไปด้วยน้ำ อยากเชิญชวนสังคมมาตั้งคำถามว่า นโยบายการจัดการน้ำที่เน้นแต่โครงสร้างคอนกรีตนั้น ได้หลงลืม "เสียง" และ "ภูมิปัญญา" ของคนที่รู้จักน้ำดีที่สุดไปหรือไม่ ปลายทางของภาพชุดนี้ไม่ใช่เพียงการบันทึกภาพภัยพิบัติ แต่เป็นการส่งต่อความหวังของชาวสะเอะในเพื่อให้ทุกคนได้ตระหนักว่า การปกป้องแม่น้ำปัตตานี คือการปกป้องอนาคตและความสุขที่ยั่งยืนของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง